GMT+7
  • Tags
  • Chủ đề: Trần Thị Liên

Nghề thủ công truyền thống của người Dao

Nghề thủ công truyền thống của người Dao

Làm giấy và nấu cao chàm là hai trong số những nghề thủ công nghiệp nổi tiếng, tạo nên “thương hiệu” của người Dao Thanh Hóa, những hoạt động này ngày càng có dấu hiệu mai một và không loại trừ khả năng sẽ biến mất khỏi đời sống người Dao trong tương lai không xa.

Lệ nộp cheo trong hôn nhân cổ truyền người Việt

Lệ nộp cheo trong hôn nhân cổ truyền người Việt

Lệ nộp cheo rất quan trọng trong hôn nhân truyền thống của người Việt: Có cưới mà chẳng có cheo/ Dẫu rằng có giết mười heo cũng hoài. Tuy nhiên, dưới tác động của các yếu tố xã hội, lịch sử... lệ nộp cheo cùng những đặc trưng của nó hiện chỉ còn vang bóng.

Lê Vãn và cuộc khởi nghĩa ở Thanh Hóa thời Lý

Lê Vãn và cuộc khởi nghĩa ở Thanh Hóa thời Lý

Trong trí nhớ của người dân xứ Thanh, cái tên Lê Vãn gợi lên những cảm xúc nửa quen, nửa lạ. “Quen” - bởi đây là tên con phố khá đẹp trên địa bàn phường Lam Sơn, một trong những điểm tụ cư sầm uất ở thành phố Thanh Hóa. “Lạ” - bởi đa số người dân, đặc biệt là quảng đại quần chúng không có điều kiện tiếp xúc và minh xác lịch sử, cái gọi là “nhân vật Lê Vãn” chẳng mấy khi được đề cập.

Nghệ thuật diễn xướng cồng chiêng của người Mường Thanh Hóa

Nghệ thuật diễn xướng cồng chiêng của người Mường Thanh Hóa

Cồng và chiêng trong đời sống đồng bào không chỉ có giá trị như một nhạc cụ đơn thuần. Nó còn biểu hiện cho sự giàu có của từng gia đình, từng bản, từng Mường.

Múa xòe - điệu dân vũ cổ truyền của người Thái

Múa xòe - điệu dân vũ cổ truyền của người Thái

Xòe là điệu múa dân gian của người Thái từ xa xưa. Nó tồn tại, phát triển ngày càng phong phú, đa dạng. Xòe tiếng Thái gọi là “xẽ” hoặc “xe”, “phọn xe”. Tiếng phổ thông gọi là xòe, múa xòe.

Tượng vịt trên trống Đông Sơn lịch sử và huyền thoại

Tượng vịt trên trống Đông Sơn lịch sử và huyền thoại

Cho đến nay, số lượng trống Đông Sơn được phát hiện trên lãnh thổ Việt Nam ngày càng nhiều, góp thêm nhiều nguồn tư liệu mới. Trong những vấn đề cần tiếp tục được nghiên cứu là sự hiện diện của các khối tượng vịt trên mặt trống Đông Sơn được phát hiện ở Thanh Hóa.

Quan hệ xứ Thanh - xứ Nghệ qua các nền văn hóa cổ

Quan hệ xứ Thanh - xứ Nghệ qua các nền văn hóa cổ

Ở khu vực địa đầu của “Khúc ruột miền Trung” xứ Nghệ, xứ Thanh đã hình thành mối liên hệ đặc biệt. Không phải đến khi “Tổ quốc ta là một, dân tộc ta là một” mà từ xưa, khu vực sông Lam và sông Mã sớm có mối liên hệ văn hóa xứ Nghệ - xứ Thanh trong chiều sâu lịch sử qua các nền văn hóa cổ.

Đền thờ Phù Đổng Thiên Vương và Lễ hội Thánh Gióng ở Thanh Hóa

Đền thờ Phù Đổng Thiên Vương và Lễ hội Thánh Gióng ở Thanh Hóa

Ông Gióng đánh giặc cứu nước đã đi vào tâm thức văn hóa dân gian bằng hình tượng cao đẹp và kỳ vĩ. Lễ hội tôn vinh, tưởng nhớ người anh hùng làng Gióng đã đi vào đời sống tâm linh nhiều thế hệ người Việt. Và cũng không ngạc nhiên khi hội Gióng là một trong những lễ hội văn hóa dân gian tiêu biểu, được tổ chức UNESCO công nhận là di sản văn hóa nhân loại.

Xứ Thanh trong dòng chảy ngàn năm văn hóa Thăng Long

Xứ Thanh trong dòng chảy ngàn năm văn hóa Thăng Long

Thăng Long ngàn năm là kết quả phát triển nghìn năm của văn minh sông Hồng. Văn hóa Thăng Long không phải là sự phát triển có tính đột biến của văn minh Đại Việt mà là sự phát triển có tính quy luật của văn hóa trên nền tảng các nền văn hóa tiền Thăng Long, trong một không gian rộng mà trung tâm là châu thổ sông Hồng - quê hương buổi đầu của lịch sử dân tộc.

Lễ hội mùa xuân ở xứ Thanh

Lễ hội mùa xuân ở xứ Thanh

Xứ Thanh là một trong những cái nôi của văn hóa dân tộc, một vùng quê văn hiến là nơi có nhiều lễ hội, tập trung vào mùa xuân. Lễ hội mùa xuân truyền thống trên đất Thanh Hóa đã góp phần tạo nên một nét văn hóa xuân trong kho tàng văn hóa Việt Nam.

Nhân tài làng Cổ Bôn

Nhân tài làng Cổ Bôn

Làng Cổ Bôn được hình thành và phát triển từ thời kỳ văn hóa Đông Sơn, với niên đại hơn 2.000 năm, nằm ở trung tâm của huyện Đông Sơn (Thanh Hóa) và cũng gần như trung tâm của vùng đồng bằng châu thổ sông Mã. Nay, Cổ Bôn thuộc xã Đông Thanh, bao gồm 4 làng (Tứ Bôn): Phúc Triền, Ngọc Tích, Kim Bôi và Quỳnh Đôi. Nơi đây được xem là làng khoa bảng, sản sinh ra nhiều nhân tài tiêu biểu của xứ Thanh. Báo VH&ĐS xin giới thiệu một số nhân vật nổi tiếng mà hậu thế còn lưu truyền qua bài viết của tác giả Trần Thị Liên.

Lương Đắc Bằng - người thầy mẫu mực trong lịch sử

Lương Đắc Bằng - người thầy mẫu mực trong lịch sử

Lương Đắc Bằng người làng Hội Triều nay thuộc xã Hoằng Phong, huyện Hoằng Hóa. Ông sinh năm 1472, cha mẹ đặt tên là Ngạn Ích. Được cha mẹ dạy dỗ từ rất sớm nên từ nhỏ ông đã học chữ rất giỏi, nổi tiếng thần đồng.

Những người “thổi hồn” vào văn hóa dân gian xứ Thanh

Những người “thổi hồn” vào văn hóa dân gian xứ Thanh

Dành trọn cuộc đời cho việc sưu tầm và nghiên cứu văn hóa dân gian, họ cũng là những người đã thổi và thắp lên ngọn lửa, truyền lại niềm đam mê cho thế hệ sau trong việc gìn giữ và phát huy sắc thái văn hóa xứ Thanh.

Văn hóa Đa Bút - hơn 90 năm phát hiện và nghiên cứu

Văn hóa Đa Bút - hơn 90 năm phát hiện và nghiên cứu

Văn hóa Đa Bút mang tên di tích khảo cổ học Đa Bút thuộc thôn Đa Bút, xã Vĩnh Tân, huyện Vĩnh Lộc, tỉnh Thanh Hóa - là một trong những nền văn hóa khảo cổ học tiêu biểu của xứ Thanh cũng như cả nước. Kể từ khi được tiến hành khai quật lần đầu vào năm 1926 đến nay, nền văn hóa này đã trải qua hơn chín thập kỷ phát hiện và nghiên cứu.

Lê Thái Tổ Hoàng Đế - từ chiến công Lam Sơn đến xây dựng quốc gia Đại Việt

Lê Thái Tổ Hoàng Đế - từ chiến công Lam Sơn đến xây dựng quốc gia Đại Việt

Thời gian trị vì tuy ngắn, lại trong hoàn cảnh đất nước, vương triều còn ở giai đoạn phôi thai, Lê Lợi đã làm được những việc quan trọng. Tài năng chính trị, cũng như tài năng quân sự của ông là những điều ta phải khẳng định.

Bá Thước - Quê hương của truyện thơ Mường “Nàng Ờm chàng Bồng Hương”

Bá Thước - Quê hương của truyện thơ Mường “Nàng Ờm chàng Bồng Hương”

Người Mường có một nguồn truyện thơ (còn gọi là truyện kể bằng thơ) rất đa dạng và hấp dẫn. Trong không gian văn hóa của dân tộc Mường, truyện thơ phổ biến rộng rãi từ mường trong đến mường ngoài, trong đó tập trung là địa bàn trung tâm hiện nay của người Mường, bao gồm những mường gốc trên vùng đất phía Nam tỉnh Hòa Bình, phía Bắc tỉnh Thanh Hóa.

Nhà nghiên cứu Cao Sơn Hải với tuyển tập “Văn hóa dân gian Mường Thanh Hóa”

Nhà nghiên cứu Cao Sơn Hải với tuyển tập “Văn hóa dân gian Mường Thanh Hóa”

Là người con của dân tộc Mường, sinh ra và lớn lên trên quê hương Thanh Hóa, nhà nghiên cứu Cao Sơn Hải đã dày công thu thập tư liệu, đối sánh kết quả của các bậc tiền bối, tìm cho mình hướng đi riêng để nghiên cứu và giới thiệu nét đẹp văn hóa của dân tộc Mường - nơi sinh thành nuôi dưỡng ông - để ngoài việc làm rạng rỡ quê hương, dân tộc ông còn giúp độc giả hiểu thêm về văn hóa dân tộc Mường và thuận lợi trên bước đường nghiên cứu.

Truyền thuyết dân gian về Lê Lợi trong khởi nghĩa Lam Sơn

Truyền thuyết dân gian về Lê Lợi trong khởi nghĩa Lam Sơn

Khởi nghĩa Lam Sơn không chỉ là một mốc son chói lọi trong lịch sử dân tộc mà còn được ghi lại bằng dòng sử dân gian với những truyền thuyết cảm động được lưu truyền qua nhiều thế hệ.

Thương tiếc ông Nguyễn Trọng Hữu - Nhà thư viện học Thanh Hóa

Thương tiếc ông Nguyễn Trọng Hữu - Nhà thư viện học Thanh Hóa

Ông Nguyễn Trọng Hữu sinh năm 1930, tại làng Tạnh Xá, Đông Vệ, TP Thanh Hóa. Ông là người gắn bó máu thịt với sự nghiệp xây dựng và phát triển thư viện tỉnh nhà.