GMT+7
Trang chủ / Tản văn

Những nghịch lý thời gian

Đăng lúc: 23/08/2019 08:00 (GMT+7)

 thời gian.jpg

Tranh minh họa của Mai Huyền.

Thời gian - một khái niệm chảy trôi vô hình nhưng lại hữu hình qua sự biến đổi của thiên nhiên, vạn vật: “Thời gian qua kẽ tay/ Làm khô những chiếc lá” (Văn Cao). Nói về thời gian, thật chẳng ai có thể nói hết và cũng chẳng bút mực nào có thể viết hết... Nhìn vào thời gian, tôi thường nghĩ về những nghịch lý, những nghịch lý như những mảnh ghép cuộc sống, lại như những chân lý cuộc đời.

Thời gian có trước con người, nhưng từ khi có con người, thời gian mới được cảm nhận, định hình ngày càng rõ ràng, sắc nét. Xưa, người ta cảm nhận thời gian thật chung chung, trừu tượng, mang tính chất mùa vụ, tuần hoàn, bất biến. Thời gian là bóng nắng, là ngày rồi lại đêm, là “tuần trăng khuyết đĩa dầu hao”, rồi “sen tàn cúc lại nở hoa” (Nguyễn Du),... Vào thời hiện đại, người ta lại cảm nhận sự trôi chảy từng phút, từng giây của thời gian. Thời gian được cụ thể hóa trên mặt đồng hồ, là giờ hành chính, là ngày tháng năm rõ mồn một ghi trên những tờ lịch. Bởi vậy, thời gian lúc bấy giờ không còn là một cái gì đó tuần hoàn bất biến mà là thời gian tuyến tính một đi không trở lại.

Con người ta khi còn trẻ thường mơ về tương lai nhưng lúc về già lại hay hồi tưởng về quá khứ. Cái sôi nổi, nhiệt thành của tuổi trẻ có được, một phần là do họ thường nhìn về phía trước với bao điều đang đón đợi, vẫy gọi. Dường như họ dự định sẽ làm gì nhiều hơn là ngồi ngẫm lại mình đã làm những gì. Nhưng chỉ cần đến lúc “bước sang cái dốc bên kia của cuộc đời”, ta lại thường ngồi chiêm nghiệm, suy ngẫm về những chặng đường mình đã trải qua, về những được mất ở đời. Và rồi bỗng giật mình khi nhìn thấy “Trên đầu, già tới rồi” (Mãn Giác). Khi ấy, bao ký ức bộn bề, nhất là những tháng ngày gian khó, những niềm tự hào lại ùa về dạt dào, vẹn nguyên trong trí nhớ! Vậy nên nói người già có xu hướng sống lại hơn là sống tiếp, thật cũng chẳng sai.

Cùng ở trong bản thân mỗi người, nhưng thật lạ rằng: khi vui người ta thường thấy thời gian sao ngắn ngủi, chóng tàn; lúc buồn lại thấy thời gian như cứ kéo dài lê thê, vô tận. Chỉ một thời gian vật lý mà lọc qua tâm lý con người nó lại có muôn hình vạn trạng. Hồi còn nhỏ, những ngày tết, ngày hè là khoảng thời gian tuổi thơ vui nhất nhưng cũng thấy nó trôi đi chóng vánh nhất, vì đây là lúc được ăn, được chơi và dường như không phải học. Còn trong năm học, nhất là khi bước vào mùa thi thì thấy sao mãi không hết ngày hết tháng như cảm giác ngày ba tháng tám của bố mẹ! Rồi đến một ngày, ta lại thấy sao tuổi trẻ của mình trôi đi nhanh thế!

Nhớ hồi còn học đại học, tôi thấy lạ khi anh bạn cùng phòng trọ với tôi, đầu hôm chúng tôi bò ra học thì anh ấy lại thơ thẩn chơi, đến khi chúng tôi nằm lăn ra ngủ thì anh ấy lại ngồi vào bàn học. Có người có thể ngồi làm việc thâu đêm nhưng có người thức khuya một chút, sáng ra đã ngáp ngắn ngáp dài. Có người làm việc hiệu quả vào buổi sáng nhưng có người lại làm được điều đó vào buổi tối. Vậy mới biết, thời gian không phải của riêng ai nhưng không phải ai cũng có thời gian biểu như nhau và chẳng có thời gian nào là lý tưởng cho tất cả mọi người.

Ai một ngày cũng có 24 tiếng. Vậy mà có người lúc nào cũng than mình không có thời gian, hay thời gian của mình ít quá! Họ làm việc suốt ngày, quên cả ăn cả ngủ, thậm chí quên cả khái niệm thời gian. Nhưng cũng có những người lại khiến chúng ta thấy họ như tỷ phú thời gian. Là một số cô cậu học sinh, sinh viên, thậm chí là những thanh niên đã trưởng thành, vậy mà suốt ngày lại ở trong tiệm nét, dán mắt vào những trò chơi vô bổ. Lại có những người đang trong độ tuổi lao động nhưng từ sáng đến tối chỉ thấy nhậu nhẹt, tán gẫu... Đó thực ra là sự khác biệt giữa những người yêu lao động với những ai lười biếng.

Mọi người đôi khi vẫn băn khoăn: cũng từng ấy thời gian trong ngày, trong đời, sao có người làm được nhiều việc đến thế; còn nhiều người có khi cả đời lại chẳng làm được điều gì đáng kể. Đó không đơn giản là thời vận, hay kết quả của sự chăm chỉ mà còn là phương pháp làm việc. Người làm việc có phương pháp sẽ luôn biết cách vận dụng những cách thức giải quyết công việc một cách nhanh nhất, tốt nhất. Bởi thế, họ không chỉ hoàn thành số lượng lớn công việc mà còn hoàn thành với chất lượng cao nhất có thể. Phương pháp làm việc vì thế có thể giúp người ta rút nhanh khoảng cách, tiến gần đến thành công hơn.

Vậy đó. Thời gian ai cũng biết, vậy mà biết trân quý thời gian và sử dụng nó sao cho hiệu quả thì được mấy ai...

Thu Đình

0 Bình luận
Ý kiến bạn đọc
1