GMT+7
Trang chủ / Tản văn

Nhớ khói quê nhà

Đăng lúc: 29/01/2018 18:14 (GMT+7)

 khói bếp quê nhà.jpg

Tranh minh họa của Ngọc Hiếu.

Những sợi khói bay lên nhè nhẹ, vấn vít nhau trong góc phố chiều đông, vô tình chạm vào tâm thức tôi một thời tuổi thơ trong veo bát ngát kỷ niệm. Tôi hoài niệm về một thời quá vãng, về dáng hình những cánh đồng, những người thân trong gia đình và cả chòm xóm yêu thương ngày nào. Nhớ từ ngôi nhà của ba mẹ, mỗi sớm mai mùa đông mẹ dậy thật sớm, nấu cơm và kêu các con dạy ăn cơm đi học. Khói những buổi sớm mai ấy, bây giờ như cứ bay lởn vởn ký ức tôi. Từng làn khói bếp luôn theo cùng màu thời gian, và mái tóc ba mẹ cũng chuyển màu bạc, vì những nhọc nhằn mưu sinh cho các con khôn lớn, trưởng thành...

Rồi tôi lại nhớ những vụ mùa khác, nhất là mùa gặt tháng tám, thường là giữa mùa thu trùng với những ngày tết Trung thu. Vụ mùa, người dân quê tôi đốt đồng. Những rơm, những rạ, hay những thân cây bắp khô, cỏ dọc bờ ruộng, đồng bãi ven sông được vun lại thành từng ụn để đốt lấy tro cho kịp mùa đổ ải sắp tới. Mùa đốt đồng nào tôi cũng theo chân ba mẹ ra ruộng, ra đồng, mặc dù bảo tôi về nhà trước để ba mẹ ở lại đốt đồng vì sợ tôi nghịch ngợm hay mắt cay xè vì khói. Nhưng không, bao giờ tôi cũng năn nỉ được ở lại. Tôi thích được hít đầy lồng ngực cái mùi khói của rơm rạ, của bắp, của cỏ... và mùi của đồng đất ngai ngái quyện vào nhau. Và đôi lúc hét toáng lên sung sướng khi đống lửa bùng cháy, ngắm nhìn ngọn khói bốc lên tận trời cao. Nhưng thích hơn cả vẫn là những lúc cùng đám bạn chăn trâu chăn bò khi gặp “vụ” đốt đồng. Hơn mười đứa bỗng kết bè như một, vừa thả trâu bò, chân trần chạy nhảy từ đám ruộng này đến đám ruộng khác. Có đứa vượt qua những sợi khói trên đống lửa, có đứa dang rộng cánh tay làm động tác nhắm mắt, miệng nhẩm nhẩm đọc vài câu thần chú “tự chế” rồi tưởng tượng mình đang bay trên bầu trời rộng lớn. Cũng có khi, bọn trẻ chúng tôi “ăn theo” mùa đốt đồng, kiếm củi, rơm rạ, kèm theo mấy củ sắn củ khoai nướng bày trận  giữa đồng...

Cho đến tận bây giờ, tôi vẫn cho rằng đó là thức quà ngon nhất được thưởng thức trong đời... Mùi khói đốt đồng quê tôi thường bảng lãng vào những buổi chiều. Có đứa trẻ con là tôi của ngày xưa nhìn ra xa toàn cánh đồng thấy hoang hoải một màu đỏ của lửa rạ bập bùng, khi lửa tắt cũng là lúc trời vừa hoàng hôn sắp nhá nhem tối, rồi mọi người đều về nhà. Rồi khói sẽ bay quyện vào đêm, thoang thoảng thơm cả mùi của những hạt lúa còn sót lại trên bề mặt ruộng.

Tôi từng nghe bố mẹ giải thích rằng, đốt đồng cũng là để cho đất tơi xốp, diệt sâu bọ... Tôi chả quan tâm điều đó, chỉ biết ngắm khói bay lên cùng những trò chơi trẻ con ngày ấy.

Rồi, sau cùng là nhớ khói vào những ngày cuối năm. Đó là những ngày mẹ sắp xếp, vun vén nhà cửa sạch sẽ từ trong ra ngoài, đến tận ra đầu ngõ xóm um tùm cỏ dại. Khoảng vườn rộng rãi với các loại cây như tre, ổi, nhãn, mít... đông về rụng đầy lá, tranh thủ ngày hanh nắng, mẹ gom lại đốt. Khói trắng mênh mang diệu vợi, thả vào không gian vườn nhà ngõ xóm hương vị của ngày xuân sắp tràn về. Quê nhà có cái mùi đặc trưng không lẫn vào đâu được trong ký ức. Và bây giờ, nghĩ lại tôi mới thấu hiểu hết trong mùi khói có cả mùi hạnh phúc của thời ấu thơ.

Bây giờ, bố mẹ đã về cõi người hiền, anh chị em tôi, ai cũng có một tổ ấm gia đình nhỏ. Tôi còn là nhớ khói ngày Tết. Khói Tết bập bùng từ chiều 28, 29 tháng chạp hay cho tới đêm trước lúc giao thừa. Tôi gọi đó là khói của nhung nhớ, chờ đợi và cả sự đoàn viên, sum vầy. Bắt đầu từ nồi bánh chưng, ba nhóm bếp bằng củi khô trong vườn. Lửa bén dần và bùng lên mạnh mẽ, tôi đầu thưởng thức khói tết như thực như ảo, lẫn trong sự rộn ràng, bận rộn của mọi thành viên trong gia đình chuẩn bị sửa soạn đón tết. Mùi khói ấy đã theo tôi trên hành trình cuộc đời như một niềm hạnh phúc không thể nào quên được.

Càng đi xa, tôi nhủ lòng, nhớ lớn lên qua những mùi khói khó nhọc, và tôi có một miền ký ức ngan ngát về... khói rất đẹp. Để bây giờ, người bạn ngồi trước tôi có gốc gác thành phố chính hiệu và trong dòng người đang tấp nập trên phố phường, dễ gì có một trời ký ức quê nhà đẹp như tôi?

Cuối năm nhớ khói quê nhà. Chỉ là khói thôi, nhưng sao nhớ, nhớ và day dứt, bâng khuâng đến nao lòng...

Thảo Nguyên

0 Bình luận
Ý kiến bạn đọc
1


Dự báo thời tiết Thanh Hóa