GMT+7
Trang chủ / Sắc thái xứ Thanh

Trần Khát Chân, một danh tướng tài ba của quê hương Thanh Hóa

Đăng lúc: 11/09/2019 11:00 (GMT+7)

- Là hậu duệ của Bảo Nghĩa Vương Trần Bình Trọng, Trần Khát Chân sinh năm Canh Tuất (1370) ở làng Hà Lăng, huyện Vĩnh Ninh, nay thuộc huyện Vĩnh Lộc, tỉnh Thanh Hóa.

 Đền thờ danh tướng Trần Khát Chân ở xã Vĩnh Thành (Vĩnh Lộc).jpg

Đền thờ danh tướng Trần Khát Chân ở xã Vĩnh Thành (Vĩnh Lộc).

Từ lúc còn trẻ, Trần Khát Chân đã chuyên tâm học văn, luyện võ. Năm 19 tuổi đã có trình độ văn võ kiêm toàn, được triều đình phong làm tướng quân chỉ huy đội quân Long Tiệp. Thời gian này triều Trần đã lâm vào giai đoạn suy vi, những cuộc chiến tranh triền miên và khốc liệt đối với các lân bang, đặc biệt là đối với Chiêm Thành đã làm cho tiềm lực quốc gia ngày càng kiệt quệ. Các vị vua cuối triều Trần phần lớn là kém tài và bị quần thần lấn át. Còn Chiêm Thành thì đang ở lúc hưng thịnh. Vua Chiêm Thành là Chế Bồng Nga, nhiều phen đem quân ra cướp phá nước ta (1371, 1377 và 1378). Chế Bồng Nga kéo quân vào kinh đô Thăng Long cướp phá và thiêu trụi cả kinh thành, buộc vua tôi nhà Trần phải bỏ chạy tán loạn, quân Chiêm Thành vào lùng bắt đàn bà, con gái, cướp bóc hết vàng bạc, châu báu rồi rút quân về.

Nhà Trần sai hầu hết các tướng, dốc hết lực lượng ra để chống trả, nhưng không sao đánh bại được quân Chiêm Thành. Tình trạng lúc bấy giờ là hễ tướng nào bị sai ra trận cũng kể như hết hy vọng sống sót trở về.

Đến năm Kỷ Tỵ (1389), quân Chiêm Thành do đích thân Chế Bồng Nga chỉ huy lại kéo ra đánh phá nước ta. Thượng hoàng Trần Nghệ Tông và vua Trần Thuận Tông sai tướng Trần Khát Chân chỉ huy đội quân Long Tiệp đi đánh giặc. Trần Khát Chân khảng khái vâng mệnh, lạy tạ để xuất quân. Thượng hoàng Trần Nghệ Tông khóc mà tiễn đưa.

Quân ta xuất phát từ sông Hồng mới đến Hoàng Giang (tỉnh Hà Nam) đã gặp giặc. Trần Khát Chân quan sát thấy địa hình ở đó khó tổ chức đánh trả, bèn lui quân về giữ Hải Triều (sông Luộc, đoạn đi qua Phủ Cừ, Hưng Yên và Hưng Hà, Thái bình ngày nay).

Tháng Giêng năm Canh Ngọ (1390), Chế Bồng Nga dẫn 100 chiến thuyền đến dò xét cách bài binh bố trận của quân ta ở Hải Triều. Nhân có tên tiểu thần là Ba Lậu Kê bị Chế Bồng Nga trách phạt, sợ bị giết đã sang hàng quân ta, tiết lộ cho Trần Khát Chân biết dấu hiệu đặc biệt của thuyền chở Chế Bồng Nga là chiếc thuyền sơn màu lục (màu xanh). Theo tin đó Trần Khát Chân đã bố trí tập trung và ra lệnh tất cả các cây súng (hỏa súng) nhất tề nhả đạn, bắn trúng thuyền chở Chế Bồng Nga xuyên suốt ván thuyền làm cho Chế Bồng Nga trúng đạn chết tại trận. Trần Khát Chân sai quân chém đầu Chế Bồng Nga, đem về triều dâng lên Thượng hoàng và vua Trần Thuận Tông. Thượng Hoàng vui mừng nói: “Ta với Bồng Nga cầm cự với nhau đã lâu, ngày nay mới được thấy mặt, khác gì Hán Cao Tổ thấy đầu Hạng Vũ, thiên hạ yên rồi.”

Tướng Chiêm Thành là La Ngai đem tàn quân chạy về nước chiếm ngôi vua. Hai con của Chế Bồng Nga là Chế Ma Nô Đà Nan và Chế Sơn Nô sợ bị giết đã chạy sang hàng Đại Việt, được vua Trần trọng dụng.

Chiến thắng của Trần Khát Chân khiến cho quân Chiêm Thành phải ngưng các cuộc tấn công vào nước Đại Việt ta. Sau khi lập được chiến công to lớn này, Trần Khát Chân được phong làm Long Tiệp, Phụng Thần nội vệ Thượng tướng quân, tước Vũ Tiết Quan Nội hầu, còn được cấp cho 2 tổng Đông Thành, Nguyễn Xá và xã Kẻ Mơ để làm thái ấp.

Điều đáng tiếc là ông đủ tài năng và dũng khí để giết chết Chế Bồng Nga, nhưng lại không bảo toàn được tấm thân trước những biến cố phức tạp của triều Trần đã diễn ra sau đó không lâu. Vì bấy giờ Hồ Quý Ly ngày một chuyên quyền, xảo quyệt mưu toan cướp ngôi của nhà Trần. Trần Khát Chân đã cùng với nhiều tướng lĩnh và quan lại lập mưu để giết Hồ Quý Ly khi vào dự hội thề tại Đốn Sơn (Thanh Hóa). Tuy nhiên, do công việc bị bại lộ, Trần Khát Chân cùng với 370 người bị Hồ Quý Ly giết hại. Sự kiện này xảy ra vào năm Kỷ Mảo (1399), lúc đó Trần Khát Chân mới 29 tuổi. Lúc sắp bị hành hình, ông phẫn uất hét to ba tiếng vang dội cả vùng Đốn Sơn. Đời sau có nhiều thơ văn ca ngợi tiết nghĩa của ông. Tương truyền khi bị chém đầu ở núi Đốn Sơn, sau 3 ngày sắc mặt của Trần Khát Chân vẫn oai phong như lúc còn sống, ruồi, nhặng không dám đậu vào.

Nhân dân ta đã lập đền thờ danh tướng Trần Khát Chân ở làng Phương Nhai và núi Đốn (Vĩnh Tiến, Vĩnh Lộc). Ở 3 tổng Cao Mật, Bình Bút, Nam Cai có tới 29 làng đều thờ phụng Trần Khát Chân. Ở kinh đô Thăng Long nhân dân vùng Kẻ Mơ cũng lập bàn thờ, tạc tượng để ghi nhớ công đức của ông. Cùng với Thanh Hóa, hiện nay ở Hà Nội, TP Hồ Chí Minh và nhiều tỉnh thành đều có những khu phố, con đường mang tên Trần Khát Chân.

Văn Như Tước

0 Bình luận
Ý kiến bạn đọc
1