GMT+7
Điện Thừa Hoa và Từ đường Phúc Quang: Linh thiêng không gian văn hóa thời Hậu Lê

Điện Thừa Hoa và Từ đường Phúc Quang: Linh thiêng không gian văn hóa thời Hậu Lê

Với mong muốn khôi phục nguyên vẹn hiện trạng của một di tích từng là không gian văn hóa linh thiêng thời Lê, mới đây Di tích lịch sử Quốc gia Điện Thừa Hoa và Từ đường Phúc Quang (xã Định Hòa, Yên Định) nơi thờ Hoàng thái hậu ...


Đặc sắc Lễ hội nàng Nga, chàng Hai Mối

Đặc sắc Lễ hội nàng Nga, chàng Hai Mối

Lễ hội nàng Nga - Hai Mối là loại hình văn hóa đặc sắc thể hiện đậm nét tập tục, tín ngưỡng văn hóa của người Mường ở Cẩm Thủy. Trong quá trình phát triển của đất nước, lễ hội nàng Nga - Hai Mối dần bị mai một trong đời sống đồng bào dân tộc Mường. Trong thời gian qua, các cấp, các ngành cũng như huyện Cẩm Thủy đã có những nỗ lực khôi phục lại lễ hội độc đáo này.

Khặp Thái: Điệu hồn mượt mà, sâu lắng

Khặp Thái: Điệu hồn mượt mà, sâu lắng

Đồng bào Thái tỉnh Thanh có truyền thống lịch sử, văn hóa lâu đời. Từ lâu đời họ đã không ngừng sáng tạo và xây dựng nên những di sản văn hóa mang sắc thái riêng, phong phú và đa dạng. Nổi bật trong số ấy là hát khặp - điệu hồn của dân tộc Thái mượt mà, sâu lắng, phản ánh đời sống, tình cảm của họ từ ngàn xưa cho đến hôm nay.

Chùa Linh Xứng trong thư tịch cổ và sự phát triển của các ngôi chùa thời Lý trên đất Thanh Hóa

Chùa Linh Xứng trong thư tịch cổ và sự phát triển của các ngôi chùa thời Lý trên đất Thanh Hóa

Đạo Phật truyền vào Việt Nam khoảng đầu Công nguyên do các nhà sư Ấn Độ trực tiếp đưa vào Vùng Dâu (Bắc Ninh) đầu tiên. Đến thời Lý, phật giáo phát triển mạnh mẽ và trở thành quốc giáo, vì thế mà việc xây dựng chùa chiền ở thời kỳ này được diễn ra ở hầu khắp các địa bàn từ Thanh - Nghệ - Tĩnh trở ra; nhân dân được giáo hóa khắp nơi. Vì vậy, "Đời Lý có thể gọi là đời thuần từ nhất trong lịch sử nước ta. Đó chính là nhờ ảnh hưởng của đạo Phật".

Văn hóa nông nghiệp xứ Thanh (Phần II) - Kỳ cuối: Làng biển Sầm Sơn

Văn hóa nông nghiệp xứ Thanh (Phần II) - Kỳ cuối: Làng biển Sầm Sơn

Sau 30 bài viết trong chủ đề "Văn hóa nông nghiệp xứ Thanh" của Nhà nghiên cứu văn hóa Hoàng Tuấn Phổ, Báo Văn hóa & Đời sống đã giới thiệu đến quý bạn đọc xa gần những địa danh, thôn làng trên khắp các vùng, miền ở Thanh Hóa. Từ giới thiệu phong tục, tập quán, sắc thái văn hóa, con người..., những bài viết này đã góp phần tô đậm thêm bề dày truyền thống văn hóa lịch sử lâu đời của mảnh đất xứ Thanh địa linh nhân kiệt.

Văn hóa nông nghiệp xứ Thanh (Phần II) - Kỳ 9: Đồn điền Vạn Lại

Văn hóa nông nghiệp xứ Thanh (Phần II) - Kỳ 9: Đồn điền Vạn Lại

Phía trên Yên Trường (xã Thọ Lập, Thọ Xuân) là Vạn Lại giữa vùng đồi núi nhấp nhô chen lẫn gò đống ngổn ngang. Thế đất Vạn Lại đẹp mà hiểm. Vì vậy, nhà Lê Trung hưng sau khi đã chọn Yên Trường làm cứ địa chống nhà Mạc, phải dựa vào Vạn Lại để tạo thế liên kết một khối, “tiến vi công thoái vi thủ”. Việt sử thông giám cương mục thuật “lời Thái sư Trịnh Kiểm: “Lập quốc tất phải căn cứ vào nơi hiểm trở. Sách Vạn Lại núi đứng vững, nước uốn quanh thực đáng gọi là nơi hình thế đẹp. Đó là do trời đất sắp đặt để làm chỗ dấy nghiệp đế vương...”.

Gian nan câu chuyện bảo tồn nhà cổ xứ Thanh (Bài cuối): Giải pháp nào cho bảo tồn nhà cổ?

Gian nan câu chuyện bảo tồn nhà cổ xứ Thanh (Bài cuối): Giải pháp nào cho bảo tồn nhà cổ?

Mỗi ngôi nhà cổ là một câu chuyện đầy hấp dẫn về sự hình thành và vẻ đẹp kiến trúc thăng trầm theo năm tháng. Bởi vậy nó luôn là tâm điểm để giới kiến trúc, sử gia, những người yêu kiến trúc cổ đến tìm hiểu, đưa ra nhiều ý kiến trong việc bảo tồn, gìn giữ vẻ đẹp xưa này như một vốn quý. Thế nhưng xung quanh vấn đề này đến nay đang gặp rất nhiều khó khăn...

Văn hóa nông nghiệp xứ Thanh (Phần II) - Kỳ 8: Sở đồn điền

Văn hóa nông nghiệp xứ Thanh (Phần II) - Kỳ 8: Sở đồn điền

Nước ta thời Lý - Trần bắt đầu lập đồn điền. Tài liệu xưa ghi chép để lại rất nghèo nàn. Một số làng Việt có căn cứ thực tế kết hợp truyền ngôn từ xưa như làng Lan, làng Du Vịnh đều ở Quảng Xương, nguồn gốc người Chiêm Thành bị bắt làm tù binh, triều đình đưa về những địa phương kề sông, giáp biển để khai hoang vỡ rậm.

Dấu tích thời Lý ở những ngôi đình cổ trên đất Hoằng Hóa

Dấu tích thời Lý ở những ngôi đình cổ trên đất Hoằng Hóa

Vùng đất Hoằng Hóa vốn nổi danh với truyền thống học hành, khoa cử. Và ở nơi đây, còn được biết đến với những đình làng cổ tuyệt đẹp, xa gần biết đến. Trong đó, Bảng Môn Đình, Nghè (đình) Phú Khê được xem là hai đình làng có kiến trúc vô cùng đặc sắc, độc đáo gắn liền với lịch sử và những câu chuyện về vương triều Lý trên đất Thanh Hóa.

Gian nan câu chuyện bảo tồn nhà cổ xứ Thanh (Bài 3): Xót xa những nếp nhà trăm năm

Gian nan câu chuyện bảo tồn nhà cổ xứ Thanh (Bài 3): Xót xa những nếp nhà trăm năm

Ai đó đã nói, “mọi thứ đều sợ thời gian” và nhà gỗ cổ cũng không tránh khỏi quy luật khắc nghiệt đó. Năm 2002, ngôi nhà cổ 200 năm tuổi của gia đình ông Phạm Ngọc Tùng ở làng Tây Giai xã Vĩnh Tiễn (Vĩnh Lộc) được tiến hành trùng tu theo dự án “Bảo tồn kiến trúc nhà cổ truyền thống Việt Nam” do Cục Di sản Văn hóa - Bộ VH-TT Việt Nam và Tổ chức Hợp tác quốc tế của Nhật Bản (JICA) cùng Trường ĐH Nữ Chiêu Hòa (Nhật Bản) làm chủ đề tài. Đây được xem là “di tích may mắn” trong số hàng trăm ngôi nhà gỗ cổ có niên đại trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa đang trong tình trạng hư hỏng, xuống cấp nghiêm trọng được trùng tu. Tuy nhiên, việc gìn giữ, sửa chữa của người dân sở hữu nhà gỗ cổ đã và đang gặp không ít khó khăn.

Văn hóa nông nghiệp xứ Thanh (Phần II) - Kỳ 7: Khoai lang Tĩnh Gia

Văn hóa nông nghiệp xứ Thanh (Phần II) - Kỳ 7: Khoai lang Tĩnh Gia

Dọc miền duyên hải Thanh Hóa, các huyện Hậu Lộc, Hoằng Hóa, Quảng Xương, Tĩnh Gia đều là đất khoai lang. Nhưng kể về khoai lang nhiều và ngon đứng hàng đầu, thứ nhất Tĩnh Gia, thứ nhì Quảng Xương.

Gian nan câu chuyện bảo tồn nhà cổ xứ Thanh (Bài 2): Những người “giữ hồn” nhà cổ

Gian nan câu chuyện bảo tồn nhà cổ xứ Thanh (Bài 2): Những người “giữ hồn” nhà cổ

Xứ Thanh được biết đến với rất nhiều ngôi nhà gỗ cổ có giá trị về mặt kiến trúc đã và đang được lưu giữ và bảo tồn. Đó là ngôi nhà gỗ cổ của gia đình ông Phạm Ngọc Tùng, xã Vĩnh Tiến, huyện Vĩnh Lộc, đã được UNESCO vinh danh là 1 trong 10 ngôi nhà cổ dân gian truyền thống đẹp nhất Việt Nam; Di tích Kiến trúc nhà cổ nhà ông Lương Trọng Duệ, phường Nam Ngạn, TP Thanh Hóa được công nhận cấp tỉnh năm 2006. Để lưu giữ được những giá trị văn hóa truyền thống của cha ông để lại có một phần đóng góp không nhỏ của các thế hệ con cháu trong gìn giữ từng nét chạm khắc, đến những viên ngói ngả màu... góp phần lưu dấu thời gian, làm giàu đẹp thêm cho vốn văn hóa của dân tộc.

Văn hóa nông nghiệp xứ Thanh (Phần II) - Kỳ 6: Cói Lác Thanh Hóa

Văn hóa nông nghiệp xứ Thanh (Phần II) - Kỳ 6: Cói Lác Thanh Hóa

“Chiếu Nga Sơn, gạch Bát Tràng...” câu thơ nổi tiếng của Tố Hữu khiến người ta quên mất, Thanh Hóa có một vùng quê cói lác khá lâu đời. Thời Lê Trung Hưng, chiếu huyện Quảng Xương triều đình đã thu thuế, sang triều Nguyễn mức thuế ấn định cụ thể, không còn là thuế hàng chuyến đánh thuế qua tuần ty bến Mỹ Cảnh hay ngã ba Ngung.

Ngàn năm in dấu đền Đồng Cổ

Ngàn năm in dấu đền Đồng Cổ

Khi Vua Hùng đi dẹp giặc Hồ Tôn xâm lược ở phương Nam, đại quân của nhà vua đã theo đường núi và dừng nghỉ chân ở núi Khả Lao nay là núi Tam Thai, thuộc làng Đan Nê. Đêm đến, trong âu lo trằn trọc, nhà vua đã mộng thấy vị thần núi trống đồng, dùi đồng xin đi theo giúp vua đánh giặc. Y lời thần, ngày hôm sau những binh khí trong đêm mộng báo đã được chuẩn bị sẵn sàng. Quả nhiên, ở trận chiến với giặc đang hồi cam go thì trên không trung bỗng nổi lên âm vang trống đồng, kiếm kích khiến kẻ xâm lược hồn bay phách tán, không đánh mà lui. Không quên ơn thần giúp đỡ, thắng trận trở về nhà vua đã phong “Đồng Cổ đại vương”, cho lập đền thờ thần.