GMT+7
Trang chủ / Sắc thái xứ Thanh

Liên hoan thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu và câu chuyện gìn giữ, bảo tồn di sản

Đăng lúc: 26/01/2018 11:00 (GMT+7)

- Lần đầu tiên tổ chức, Liên hoan thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa lần thứ nhất (22-24/12/2017) đã diễn ra khá thành công. Với những ấn tượng, dư âm đó, người dân xứ Thanh có điều kiện để thêm hiểu và trân quý những giá trị đặc sắc Thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ - Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.

Sau rất nhiều nỗ lực của không chỉ cơ quan chuyên môn, nghệ nhân, cộng đồng... cuối cùng, ngày 1/12/2016, tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt đã chính thức được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Đó không chỉ là niềm vinh dự cho người Việt về những giá trị văn hóa đặc sắc, mà ở đó còn là sự tự hào, vỡ òa hạnh phúc với những con người vẫn đang ngày đêm gắn mình với loại hình văn hóa tín ngưỡng dân gian vô cùng độc đáo này.

Từ thuở xa xưa, khi con người với những hiểu biết còn hữu hạn trước sự vô hạn của thiên nhiên, đất trời, những hiện tượng kỳ bí xảy ra mà vẫn chưa thể lý giải nguyên do. Bởi vậy, tiền nhân tin rằng cuộc sống của mình có sự che chở của đấng tối linh. Với mong muốn một cuộc sống no đủ, phồn thực, vạn vật nảy nở, sinh sôi, niềm tin được gửi gắm đến đấng siêu nhiên. Đó là những vị thần với quyền năng huyền bí và tấm lòng quảng đại, đủ sức để giúp đỡ con người trước cuộc sống bộn bề còn nhiều khó khăn. Do đặc tính sinh sống mà dường như trong tâm thức sâu xa của người Việt thì hình bóng của người Mẹ đã trở nên vĩ đại và bất tử. Có lẽ bởi vậy nên ba bậc Thánh Mẫu: Thượng Thiên; Thượng Ngàn; Mẫu Thoải đã trở thành đấng tối linh với sức mạnh siêu nhiên cùng tình yêu bao la, che chở cho con người vượt qua sóng gió, khó khăn của cuộc sống. Và sâu xa hơn niềm tin tâm linh, đó phải chăng cũng là khát vọng được chung sống hòa hợp với tự nhiên của con người xưa và nay.

Qua thời gian, niềm tin đó dần trở thành văn hóa - tín ngưỡng đặc sắc, độc đáo song hành cùng sự phát triển của xã hội, được xem là văn hóa bản địa của người Việt. Việc UNESCO vinh danh Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ trở thành Di sản Văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại đã thêm phần khẳng định cho những giá trị đặc sắc đã trường tồn với thời gian.

Nhằm thực hiện cam kết với UNESCO, ngày 25/7/2017, Bộ VH,TT&DL đã có văn bản về việc triển khai Chương trình hành động quốc gia bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể Thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt. Trên tinh thần đó, ngày 22/12/2017, Hội Di sản văn hóa và Cổ vật Thanh Hóa đã phối hợp với Sở VH,TT&DL tổ chức Liên hoan thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa lần thứ nhất. Với sự tham gia thực hành tín ngưỡng của 20 thanh đồng đến từ nhiều địa phương trong tỉnh đã mang đến cho những người có mặt xúc cảm thật đặc biệt.

 Liên hoan thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa lần thứ nhất thành công tốt đẹp.jpg

Liên hoan thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa lần thứ nhất thành công tốt đẹp.

Trong không gian thiêng, với tiếng đàn, tiếng sáo réo rắt, tiếng hát của các cung văn và trung tâm là Thanh đồng với những trang phục đặc trưng nhiều sắc màu, những động tác cơ thể vừa mềm dẻo, vừa dứt khoát... tất cả đưa con người đến với những cung bậc cảm xúc hân hoan cùng những chiêm nghiệm, suy tư. Và cảm giác như có sự giao hòa thực sự giữa con người - thần linh; xưa - nay. Ngoài yếu tố thiêng thì tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ giống như một môn nghệ thuật tổng hợp với múa, hát, nhạc, trang phục... Và trong đó, mỗi giá chầu lại thể hiện một sắc thái với những nét đặc sắc riêng, không hề lẫn lộn.

Ông Hồ Quang Sơn - Chủ tịch Hội Di sản văn hóa và Cổ vật Thanh Hóa, Trưởng ban tổ chức Liên hoan cho biết: Liên hoan thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ tại Thanh Hóa lần thứ nhất dù không tránh khỏi những lúng túng do lần đầu tổ chức, song nhìn chung là khá thành công. Hoạt động diễn ra với hi vọng để không chỉ những người tin, yêu  tín ngưỡng thờ Mẫu nói riêng mà để đông đảo người dân có cơ hội hiểu hơn về nét đẹp của loại hình văn hóa tín ngưỡng dân gian đặc sắc này. Bởi thực tế, không chỉ người dân mà ngay cả một bộ phận Thanh đồng cũng chưa hiểu hết về tín ngưỡng thờ Mẫu nói chung. Vì vậy, liên hoan còn là dịp để nhận diện tín ngưỡng, từ đó có cái nhìn toàn diện, đầy đủ. Để từ đó cộng đồng cùng nhau chung tay bảo tồn giá trị thực sự của loại hình văn hóa tâm linh độc đáo.

Với những quy chế đề ra, cùng sự nghiêm túc, công tâm của ban giám khảo, sự nỗ lực của các Thanh đồng đã góp phần vào thành công của liên hoan. Tuy nhiên, qua liên hoan phải chăng cũng cần thiết nhìn nhận thẳng thắn về tín ngưỡng thờ Mẫu trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa.

Trước hết cần phải khẳng định những giá trị của tín ngưỡng thờ Mẫu trong đời sống văn hóa, tâm linh, tinh thần của người dân. Tại Thanh Hóa, tín ngưỡng thờ Mẫu những năm gần đây thực sự phát triển, nở rộ. Với hệ thống đền, phủ cộng đồng và tư gia, đáp ứng nhu cầu tín ngưỡng tâm linh của người dân. Song, bên cạnh việc vinh danh, nhận diện những giá trị, nét đẹp của tín ngưỡng, tuyên truyền để các di tích, cá nhân có hoạt động tín ngưỡng thờ Mẫu nghiêm túc thực hiện theo đúng quy định. Thì hiện tượng, một bộ phận cá nhân núp bóng thực hành tín ngưỡng có những hành vi làm biến tướng, cố tình hiểu sai bản chất, nét đẹp của di sản để trục lợi cũng không phải là chuyện hiếm gặp.

Bởi vậy bên cạnh nỗ lực chung tay, bảo vệ, phát huy giá trị của di sản thì nên chăng, sự vào cuộc mạnh mẽ của các cơ quan chức năng với việc tăng cường kiểm tra, giám sát để kịp thời xử lý những sai phạm. Tránh làm ảnh hưởng đến bản chất cũng như hình ảnh của loại hình văn hóa tín ngưỡng dân gian bản địa của người Việt.

Thu Trang

0 Bình luận
Ý kiến bạn đọc
1


Dự báo thời tiết Thanh Hóa