GMT+7
Trang chủ / Sắc thái xứ Thanh

Khám phá lăng mộ Mãn Quận công Lê Trung Nghĩa

Đăng lúc: 25/07/2018 10:00 (GMT+7)

- Lăng mộ Mãn Quận công Lê Trung Nghĩa ở phường An Hoạch (TP Thanh Hóa) là công trình được xây dựng từ thời kỳ Lê Trung Hưng, đến nay vẫn vẹn nguyên giá trị nghệ thuật điêu khắc tinh xảo. Điều đáng nói, chủ nhân khu lăng mộ này là một hoạn quan.

Mãn Quận công Lê Trung Nghĩa, vốn là Nguyễn Mãn, tự Trung Nghĩa, quê làng Nhuệ, xã An Hoạch, huyện Đông Sơn, phủ Thiệu Thiên, trấn Thanh Hoa thời Lê (nay là phường An Hoạch, TP Thanh Hóa). Theo “Văn tài võ lược xứ Thanh”, ông sinh vào khoảng đời vua Lê Dụ Tông (1705 - 1729), tương truyền từ nhỏ ông đã nổi tiếng vạm vỡ, tráng kiện, giỏi võ lược, khi lớn trở thành một võ tướng nổi tiếng, đức nghiệp, công huân, danh tiếng đời đời. Sử sách có chép, do gia đình nghèo khó, ông phải trốn làng bỏ đi để tránh nấu chè kho khao làng theo tục lệ. Sau đó, ông bôn ba khắp nơi, làm thuê cho gia đình phú nông, rồi đi lính, cuối cùng được chọn làm quân cấm vệ, tình nguyện hoạn để phục vụ trong cung...

Ông tham gia đạo quân của chúa Trịnh Doanh (1740 - 1767) đánh dẹp yên cuộc khởi nghĩa của Lê Duy Mật tại miền Tây Bắc Thanh Hóa (đây là cuộc khởi nghĩa chống đối chúa Trịnh bảo vệ ngai vàng nhà Lê của hoàng thân nhà Lê). Ông được triều đình Lê - Trịnh phong tặng tước Mãn Quận công, cho phép đổi sang họ Lê (từ đó mang tên Lê Trung Nghĩa), về sau ông từng kinh qua nhiều chức vụ quan trọng...

Năm 1786, vua Lê Chiêu Thống nảy sinh mâu thuẫn chúa Trịnh Bồng, sai tướng Nguyễn Hữu Chỉnh đang đóng quân tại Nghệ An, đem quân ra bảo vệ. Lúc này, Lê Trung Nghĩa đang giữ chức Trấn thủ tại Thanh Hóa, được giao nhiệm vụ đem quân đánh trả Nguyễn Hữu Chỉnh, đến bến Hoàng Mai ở huyện Quỳnh Lưu, ông bị tử trận (theo “Văn tài võ lược xứ Thanh”).

Ông Lê Đình Hào, hậu duệ đời thứ 11, dòng họ Lê Đình, trông coi lăng mộ, cho biết: “Khu lăng mộ ông có tổng diện tích khoảng trên 150m2, với nhiều công trình bằng đá cổ độc đáo, tinh xảo, trước kia có 2 tòa nhà (trong đó có 3 gian thờ tự; 5 gian tế lễ). Do chiến tranh tàn phá, khu tế lễ hiện chỉ còn trơ một phần móng nhà, trong khi đó khu thờ tự cũng còn một phần móng, 1 ngai thờ, 1 bệ thờ.”

Theo lời các cụ cao tuổi tại đây, đường vào khu lăng mộ cây cối mọc um tùm, khu đường vào nay là trụ sở của Trạm Y tế phường. Nay chỉ còn phần móng, cùng một vài pho tượng đá cổ, 2 con voi đá, 2 con chó đá, 2 con ngựa đá, 10 tượng quan võ - tượng trưng cho quan quần thần của ông...

 lăng mộ Mãn Quận công Lê Trung Nghĩa.jpg

Hàng tượng đá trong khu lăng mộ.

Theo quan sát, khu vực cao nhất là hai chiếc ngai bằng đá, chiếc lớn đặt trên bệ đá hình vuông, trong quần thể lăng có 4 tấm bia đá lớn, mỗi tấm cao khoảng 2m, rộng 1,2m, dày 0,5m được xem là loại bia đẹp nhất xứ Thanh.

Văn tự khắc trên mỗi tấm bia ghi lại thân thế, sự nghiệp, khắc họa công trạng của ông; giới thiệu khu lăng mộ; ghi chép việc phân bổ kinh phí của dân 12 làng chia nhau thờ tự ông.

“Nội dung 4 bia đá đều do chính tay Lê Quý Thuần, cháu nhà bác học Lê Quý Đôn tự tay viết. Ông Hào, cho biết thêm.

Có thể nói, bia và tượng đá tại quần thể lăng Quận Mãn được đánh giá là công trình nghệ thuật đặc sắc, với chất liệu chủ đạo là đá. Do không được trùng tu, tôn tạo, nhiều hiện vật tại khu lăng xuống cấp nghiêm trọng, tượng rùa đá xanh nguyên khối nặng hàng tấn bị sứt mẻ nhiều bộ phận, 4 bia đá đặt trên nền đất đang bị lún nghiêm trọng...

Được biết, năm 1993, khu lăng mộ này được Bộ VH,TT&DL công nhận là di tích lịch sử cấp Quốc gia.

Trung Lê

0 Bình luận
Ý kiến bạn đọc
1