GMT+7
Trang chủ / Sắc thái xứ Thanh

Giữ gìn bản sắc văn hóa: Nhìn từ các bản làng

Đăng lúc: 21/11/2017 10:00 (GMT+7)

- Mỗi dân tộc trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa đều có sắc thái văn hóa riêng biệt, phong phú và đa dạng. Để duy trì và phát huy bản sắc văn hóa độc đáo đó, những năm gần đây, nhiều bản làng ở khu vực miền núi đã và đang nỗ lực trong công tác lưu giữ, bảo tồn và phát huy những nét đẹp văn hóa của dân tộc mình, góp phần xây dựng và phát triển nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.

Là một xã biên giới, với trên 90% đồng bào Thái sinh sống, hiện nay xã Mường Chanh (Mường Lát) vẫn lưu giữ nguyên vẹn nét văn hóa truyền thống của dân tộc Thái. Đó là những nếp nhà sàn, trang phục và các loại hình nghệ thuật, trò chơi, trò diễn dân gian hết sức độc đáo.

Được biết, để bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc Thái theo Nghị quyết Trung ương V (khóa VIII) về “Xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc”, phong trào “Xây dựng làng văn hóa, cơ quan văn hóa”, những năm qua Đảng ủy, chính quyền xã Mường Chanh đã có nhiều giải pháp thiết thực, vận động nhân dân gìn giữ nếp sống văn hóa truyền thống của dân tộc. Đến nay, 96% hộ dân trong xã vẫn sinh sống với nhiều thế hệ trong ngôi nhà sàn truyền thống được lưu giữ từ bao đời nay với tất cả những nét đặc trưng của đồng bào dân tộc Thái Thanh Hóa.
Bên cạnh đó, người dân trong xã vẫn giữ được nghề dệt thổ cẩm truyền thống, hầu hết các hộ gia đình đều có khung dệt để lúc nông nhàn dệt nên những sản phẩm thổ cẩm, như: Màn đen, gói, váy áo, đệm ngồi, khăn Piêu, tấm trải bàn phục vụ cho gia đình và bán sang thị trường các nước, như Lào, Thái Lan. Ngoài ra, việc lưu giữ những nét văn hóa, văn nghệ truyền thống cũng được quan tâm. Đến nay, hầu hết các trò chơi, trò diễn dân gian vẫn được người dân lưu giữ, như những làn điệu khặp, điệu xòe, nhảy sạp, khua luống, ném còn, đánh cồng chiêng, bắn nỏ, kéo co... được người dân tham gia thi đấu, biểu diễn ở các ngày lễ, tết, đón nhận làng văn hóa, cơ quan văn hóa.

 Đồng bào dân tộc thiểu số có nhiều cách làm riêng để bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa của dân tộc mình.jpeg

Đồng bào dân tộc thiểu số có nhiều cách làm riêng để bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa của dân tộc mình.

Cán bộ văn hóa xã Mường Chanh cho biết: Ngày nay lớp người cao tuổi trên địa bàn xã am hiểu về bản sắc văn hóa của dân tộc còn rất ít. Do điều kiện kinh tế cùng với các thiết chế văn hóa của xã còn nhiều khó khăn nên xã cũng không tổ chức các lớp truyền dạy riêng rẽ mà lồng ghép việc dạy lại cho thế hệ trẻ vào các buổi sinh hoạt thôn, bản hay dịp liên hoan văn nghệ, nên phần đa người già đến lớp trẻ đều rất say mê và thông thạo bản sắc văn hóa của dân tộc mình.

Tại xã Yên Lễ (Như Xuân), nơi có hơn 95% đồng bào dân tộc Thổ sinh sống, và còn lưu giữ khá nguyên vẹn nhiều nét văn hóa đặc sắc của dân tộc. Những năm qua, việc bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống đã được cấp ủy, chính quyền và người dân Yên Lễ đặc biệt chú trọng. Hằng năm, vào ngày 16 tháng 3 âm lịch, lễ hội Đình Thi được cấp ủy, chính quyền long trọng tổ chức, đây là một lễ hội nổi tiếng của đồng bào dân tộc Thổ, thuộc thôn Trung Thành, nhằm tri ân, tưởng nhớ công đức danh tướng Lê Phúc Thành - người có công lớn giúp Lê Lợi đánh đuổi quân xâm lược nhà Minh. Sau khi khởi nghĩa giành thắng lợi, ông được phong lộc điền ở làng Sẹt, tức làng Trung Thành, xã Yên Lễ ngày nay, để khai khẩn đất đai, dựng làng mang lại cuộc sống ấm no cho người dân. Sau khi mất, ông được nhân dân trong vùng tôn làm Thành Hoàng và xây dựng Đình Thi để thờ phụng. Lễ hội Đình Thi định kỳ 3 năm/lần được tổ chức đại lễ vào những dịp đầu năm mới là điểm đến tâm linh, đồng thời là nơi giao lưu văn hóa, văn nghệ, các trò chơi, trò diễn dân gian hấp dẫn nhân dân, du khách. Hiện, ở Đình Thi còn lưu giữ 2 sắc phong thời Nguyễn của vua Khải Định và Bảo Đại vào các năm 1922 và 1934. Đình Thi được công nhận Di tích lịch sử văn hóa cấp tỉnh năm 1995.

Lễ hội Đình Thi được xem là “đặc sản” văn hóa truyền thống của huyện Như Xuân, thu hút được sự quan tâm của đông đảo du khách mỗi khi tổ chức, trong lễ hội có hát đốm, hát ru, hát chậm đò ho; múa hát trống chiêng, đi cà kheo, ném còn... mà các dân tộc khác không có được.

Ông Lê Hồng Sơn - Chủ tịch UBND xã Yên Lễ (Như Xuân), cho biết: Đối với dân tộc Thổ trên địa bàn xã từ xưa đến nay đều luôn tự hào về truyền thống văn hóa đặc sắc của dân tộc mình. Bởi vậy, họ luôn có ý thức trong việc bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa của dân tộc mình. Những giá trị văn hóa đó không đơn thuần là gìn giữ những nét riêng đặc sắc cho bức tranh văn hóa dân tộc mà còn góp phần vào phát triển kinh tế xã hội của xã trong chặng đường xây dựng NTM.

Nguyễn Đạt

0 Bình luận
Ý kiến bạn đọc
1