GMT+7
Trang chủ / Sắc thái xứ Thanh

Giải pháp bảo tồn, khai thác lễ hội, loại hình văn hóa dân gian đặc sắc ở Thanh Hóa

Đăng lúc: 14/03/2018 08:00 (GMT+7)

- Giải pháp bảo tồn, khai thác lễ hội, loại hình văn hóa dân gian đặc sắc như một sản phẩm du lịch điểm nhấn của Thanh Hóa.

(tiếp theo và hết)

Những lễ hội tiêu biểu, những loại hình văn hóa dân gian đặc sắc được bảo lưu từ đời này qua đời khác đã phản ánh chân thật và sinh động về công cuộc dựng nước và giữ nước của các tộc người trên vùng đất xứ Thanh. Những nhân vật, sự kiện, chiến công oai hùng và bi tráng suốt mấy ngàn năm qua vẫn sống mãi trong tâm hồn, tình cảm, lối sống, nếp sống người tỉnh Thanh. Truyền thống đó được hun đúc, khơi dậy đã thổi bùng nhiệt huyết, tiềm năng tiềm tàng của vùng quê “địa linh nhân kiệt” trong giai đoạn công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước theo con đường độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội. Kế thừa và phát huy truyền thống văn hóa vẻ vang, tự hào của quê hương. Những năm qua Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh đã có nhiều quyết định, chỉ thị, nghị quyết về phát triển sự nghiệp văn hóa trong đó quan tâm nhiều đến khai thác lễ hội tiêu biểu, loại hình văn hóa dân gian đặc sắc tạo sản phẩm du lịch điểm nhấn của Thanh Hóa. Ngày 27 tháng 6 năm 2016, UBND tỉnh ban hành Quyết định 2247 phê duyệt đề cương nhiệm vụ đề án “Nghiên cứu phục dựng và phát huy giá trị các lễ hội tiêu biểu và các loại hình văn hóa dân gian đặc sắc trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa phục vụ phát triển du lịch”.

Với chức năng, nhiệm vụ cơ quan chuyên ngành, những năm qua Sở VH,TT&DL đã tham mưu cho tỉnh trong bảo tồn, phát huy giá trị các lễ hội cũng như loại hình văn hóa dân gian đặc sắc trên địa bàn. Sở VH,TT&DL đã thống kê phân loại xếp hạng các di tích lịch sử, văn hóa, cách mạng, danh thắng là nơi gắn liền với các lễ hội các loại hình văn hóa dân gian của làng, thôn, bản, xã... Thực hiện Luật Di sản văn hóa năm 2001, Nghị định của Chính phủ năm 2002, các văn bản quy phạm pháp luật của Bộ VH,TT&DL, nhiều di tích trên địa bàn tỉnh đã được tu bổ, tôn tạo, phục hồi đáp ứng nhu cầu sinh hoạt văn hóa, tín ngưỡng của nhân dân. Đây cũng là địa điểm, không gian tổ chức các hoạt động lễ hội cũng như trình diễn các loại hình văn hóa dân gian đặc sắc của từng tộc người. Ngành văn hóa đã tích cực tuyên truyền nâng cao nhận thức cho cấp ủy, chính quyền các cấp, mọi tầng lớp nhân dân về giá trị của lễ hội truyền thống, loại hình văn hóa dân gian đặc sắc để mọi tầng lớp nhân dân biết trân trọng, bảo lưu, kế thừa và phát huy những giá trị mà tổ tiên đã dày công dựng xây, vun đắp. Sở VH,TT&DL hàng năm đều tổ chức tập huấn, bồi dưỡng nghiệp vụ cho đội ngũ cán bộ văn hóa ở các phòng, trung tâm VHTT huyện, thị, thành phố về giải pháp bảo tồn, phát huy những giá trị lễ hội truyền thống, loại hình văn hóa dân gian. Nhiều lễ hội dân gian, tín ngưỡng tôn giáo được bảo lưu, khôi phục và tổ chức trang trọng theo quy chế lễ hội. Các địa phương tổ chức lễ hội đều thành lập ban tổ chức có phân công nhiệm vụ rõ ràng cho từng thành viên nên phần lớn các lễ hội đều hoạt động đúng quy chế lễ hội, đáp ứng nhu cầu tâm linh, tín ngưỡng của nhân dân, ngăn chặn đẩy lùi các hành vi lợi dụng lễ hội để buôn thần bán thánh, mê tín dị đoan. Các lễ hội tại đền thờ Quang Trung (Tĩnh Gia), đền thờ Bà Triệu (Hậu Lộc), đền Sòng Sơn (Bỉm Sơn), đền thờ Lê Hoàn, lễ hội Lam Kinh (Thọ Xuân), đền Hàn Sơn (Hà Trung), đền Độc Cước (Sầm Sơn), đền Cửa Đạt (Thường Xuân)... ngoài phần nghi thức tế lễ còn tổ chức nhiều loại hình văn hóa dân gian nên cuốn hút nhiều tầng lớp nhân dân tham dự. Tại các địa điểm này các ban tổ chức lễ hội cũng đã quan tâm động viên, khuyến khích các nghệ nhân chế biến những sản phẩm ẩm thực truyền thống của địa phương phục vụ nhu cầu khách hành hương. Các món cơm lam, canh đắng, bánh gai Tứ Trụ, chè lam Phủ Quảng, nem chua, nem thính, bánh lá răng bừa, bánh chưng nung, bánh giầy, lươn om chuối, mắm tép, mắm tôm, nước mắm Do Xuyên, Khúc Phụ... đã được nhiều du khách biết đến. Cách làm thiết thực, hiệu quả này cần được triển khai, nhân rộng trong thời gian tới.

 8 - Ngày Xuân thi nấu cơm , Hoằng Hóa - Ảnh Xuân Tứ.JPG

Hội nấu cơm thi ở Hoằng Hóa thu hút đông đảo người dân và du khách đến xem. (Ảnh: Xuân Tứ)

Với những lễ hội quy mô cấp huyện, cấp tỉnh hàng năm Sở VH,TT&DL và các huyện đều dành một nguồn kinh phí hỗ trợ cho các ban tổ chức lễ hội. Phần lớn kinh phí tổ chức là huy động xã hội hóa từ các doanh nghiệp, sự hảo tâm từ các tổ chức, cá nhân. Nhờ tập hợp, huy động sức mạnh của mọi tầng lớp nhân dân nên hình thành ý thức tự nguyện, tự giác tham gia hưởng thụ và sáng tạo văn hóa.

Ngoài nguồn kinh phí đầu tư của Trung ương, hàng năm tỉnh, huyện đều có nguồn kinh phí đối ứng để bảo tồn, phát huy giá trị lễ hội, loại hình văn hóa dân gian tạo sản phẩm du lịch trên địa bàn. Các xã, phường cũng vận động khuyến khích nhân dân góp công sức tiền của nhờ đó mà nhiều lễ hội, loại hình văn hóa dân gian không bị mai một, Sở VH,TT&DL phối hợp với các cục, viện thuộc Bộ VH,TT&DL khôi phục trò Xuân Phả, dân ca Đông Anh, trò Chiềng... làm bạn bè trong, ngoài nước hiểu sâu hơn giá trị lễ hội, loại hình văn hóa dân gian tỉnh Thanh. Nhờ đẩy mạnh xã hội hóa nên thời gian qua nhiều di tích, lễ hội, loại hình văn hóa dân gian đã được phục hồi đáp ứng nhu cầu người dân. Nhiều di tích được tu bổ, tôn tạo giá trị hàng tỷ đồng như đèn Sòng, Chín Giếng (Bỉm Sơn), chùa Tiên (Nga Sơn), chùa Tường Vân, Du Anh, lăng mộ Trịnh Tùng (Vĩnh Lộc), đền thờ Trần Nhật Duật, Bùi Sỹ Lâm (Quảng Xương). Nhiều cuốn sách văn hóa truyền thống, dân ca, dân vũ, trò diễn... được xuất bản ngày càng khẳng định vốn lễ hội, văn hóa dân gian phong phú, đa dạng của tỉnh. Các cuộc liên hoan, hội diễn thời gian qua đã chú trọng khai thác vốn dân ca, dân vũ địa phương cần được duy trì và nhân rộng trong thời gian tới tạo sự gắn kết hài hòa giữa hoạt động văn hóa hiện đại và truyền thống. Bí quyết nghề nghiệp thủ công truyền thống, các món ẩm thực đặc sắc của vùng miền, dân tộc được truyền nghề thực sự cuốn hút nhiều du khách.

Những nỗ lực, cố gắng của ngành VH,TT&DL, các ngành chức năng, cấp ủy, chính quyền các địa phương trong tỉnh về bảo tồn, khai thác các lễ hội, loại hình văn hóa dân gian đặc sắc đã góp phần thúc đẩy kinh tế du lịch của tỉnh phát triển. Song, với tiềm năng lịch sử và văn hóa đa dạng, phong phú tỉnh chưa tạo được điểm đến du lịch thực sự hấp dẫn mang sắc thái xứ Thanh rõ nét. Việc phát huy giá trị loại hình văn hóa dân gian tại các điểm, khu du lịch còn bất cập, hạn chế. Các sản phẩm du lịch còn nghèo nàn, thiếu sự đầu tư sáng tạo. Liên kết giữa các điểm, khu du lịch còn chưa chặt chẽ đồng bộ. Hạ tầng các điểm, khu du lịch còn nhiều khó khăn nên sức hấp dẫn với du khách không cao.

Nhằm thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh khóa XVIII thời gian tới theo chúng tôi tỉnh ta cần tiếp tục đẩy mạnh các giải pháp về bảo tồn, khai thác lễ hội tiêu biểu, loại hình văn hóa dân gian đặc sắc với những nội dung sau:

1. Ngành VH,TT&DL chủ động và phối hợp với các ngành chức năng các huyện, thị, thành phố đẩy mạnh tuyên truyền, quảng bá sâu rộng, thường xuyên qua thông tin đại chúng; tổ chức các cuộc liên hoan, hội diễn nghệ thuật; sản xuất băng đĩa nhạc, đĩa hình; giới thiệu trưng bày các sản phẩm thủ công mỹ nghệ truyền thống, xuất bản sách...nhằm để các cấp, các ngành nhận thức sâu, toàn diện về giá trị của lễ hội, loại hình văn hóa dân gian đặc sắc tạo điểm nhấn trong phát triển du lịch, để chính quyền các cấp có ý thức trân trọng dồn sức chỉ đạo đầu tư đúng mức.

2. Chọn lựa và bố trí cán bộ được đào tạo cơ bản, chuyên ngành, có năng lực chuyên môn, đạo đức tốt, yêu nghề làm công tác bảo tồn, khai thác lễ hội tiêu biểu, loại hình văn hóa dân gian đặc sắc. Hàng năm duy trì các lớp tập huấn, bồi dưỡng nghiệp vụ cho cán bộ làm công tác văn hóa, du lịch ở các phòng, trung tâm VHTT huyện, thị, thành phố. Kết hợp với các công ty lữ hành, các cơ sở lưu trú tập huấn bồi dưỡng nghiệp vụ chuyên môn về lễ hội, văn hóa dân gian cho người lao động ở các đơn vị này. Khuyến khích họ thành lập các đội văn nghệ, câu lạc bộ trình diễn các trò chơi, trò diễn, dân ca, dân vũ... đặc sắc, chế biến các món ẩm thực đặc sản phục vụ du khách. Liên kết giữa các cơ sở lưu trú, lữ hành để kịp thời phục vụ nhu cầu thưởng thức lễ hội, loại hình văn hóa dân gian địa phương của du khách.

3. Tập trung xây dựng quy hoạch, đề án tổng thể về bảo tồn, khai thác lễ hội, loại hình văn hóa dân gian của tỉnh. Xây dựng kế hoạch 5 năm, 10 năm, kế hoạch cụ thể hàng năm để góp phần thiết thực đưa kinh tế du lịch của tỉnh phát triển nhanh, bền vững.

4. Đẩy mạnh xã hội hóa thu hút nguồn lực của nhiều cấp, nhiều ngành, tổ chức xã hội, doanh nghiệp lưu trú, lữ hành trong và ngoài tỉnh, mọi tầng lớp nhân dân nhằm khai thác hiệu quả lễ hội, loại hình văn hóa dân gian đặc sắc tạo sản phẩm du lịch điểm nhấn của Thanh Hóa.

5. Ngành VH,TT& DL phải tích cực chủ động, sáng tạo làm tham mưu cho lãnh đạo tỉnh, bộ chủ quản cũng như phối hợp với các ngành hữu quan về bảo tồn, khai thác lễ hội, loại hình văn hóa dân gian đặc sắc để tạo sản phẩm du lịch điểm nhấn. Trong khai thác cần lưu ý đến bảo tồn nguyên gốc và kết hợp hài hòa với các loại hình văn hóa hiện đại để đáp ứng nhu cầu du khách.

6. Kịp thời động viên, khen thưởng cho tập thể, cá nhân làm tốt công tác bảo tồn, khai thác lễ hội, loại hình văn hóa dân gian đặc sắc tạo sản phẩm điểm nhấn của du lịch Thanh Hóa.

Lễ hội và loại hình văn hóa dân gian đa dạng, phong phú, đặc sắc của Thanh Hóa là mạch nguồn vun đắp, dựng xây tình cảm lối sống, nếp sống của con người tỉnh Thanh, giúp tỉnh ta vượt qua khó khăn, thách thức vươn lên hội nhập và phát triển cùng khu vực và thế giới. Với sự nỗ lực, cố gắng, quyết tâm của toàn thể cán bộ ngành VH,TT&DL, được sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo của Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh, bộ chủ quản, sự phối hợp chặt chẽ, thường xuyên của các ngành, các cấp, sự ủng hộ nhiệt tình của các công ty lữ hành, cơ sở lưu trú trong và ngoài tỉnh, mọi tầng lớp nhân dân, chúng tôi tin rằng ngành kinh tế du lịch của tỉnh sẽ phát triển nhanh, bền vững, góp phần đưa tỉnh ta sẽ trở thành tỉnh khá của cả nước vào năm 2020, cơ bản trở thành tỉnh công nghiệp theo hướng hiện đại vào năm 2030.

Phạm Minh Trị

0 Bình luận
Ý kiến bạn đọc
1


Dự báo thời tiết Thanh Hóa