GMT+7
Trang chủ / Sắc thái xứ Thanh

Độc đáo di tích Đàn thờ Nguyệt Nga công chúa

Đăng lúc: 07/07/2018 12:00 (GMT+7)

- Được công nhận là di tích lịch sử cấp tỉnh năm 2011, Đàn thờ Nguyệt Nga công chúa (thuộc làng Bồng Sơn, xã Hà Tiến, huyện Hà Trung) là đàn thờ lộ thiên đã có từ đầu thế kỷ XIX và là một điểm tín ngưỡng, thu hút đông đảo người dân đến đây thực hành nghi lễ.

Nguyệt Nga công chúa là một trong 13 người con của vua Lý Thái Tổ được sử sách ghi chép, triều đình phong kiến phong sắc làm Phúc thần cho các làng xã. Bà được người đương thời yêu mến, nhân dân đời sau ngưỡng mộ và được lập đền thờ phụng ở khắp nơi trong nước.

Theo sách “Thanh Hóa chư thần lục” của Quốc sử quán triều Nguyễn - một loại sách quan bản (sách vua sức cho làm) được biên soạn dưới thời vua Thành Thái thứ 15 (1903) chép: “Vua Lý Thái Tổ có một người con gái tên là Nguyệt Nga. Khi có giặc Chiêm Thành xâm cõi, vua sai đi bình; công chúa còn mặc giả trai rồi xin đi cùng thái tử đánh giặc làm giặc thua to. Sau chúa mất ở Đức Giang là nơi đất thiêng, vua sai dân xã lập đền thờ, có nhiều linh ứng và nhiều lần được phong tặng bằng sắc ca ngợi công đức”.

Đàn thờ Nguyệt Nga công chúa nằm dưới chân đồi Ba Chạ nhìn về hướng bắc thuộc dãy đồi đất ở phía Tây xã Hà Tiến. Đàn có cấu tạo hết sức đơn giản: Dưới gốc cây si có tuổi đời hàng mấy trăm năm là một phiến đá lớn, khá bằng phẳng. Trên phiến đá đặt một bát hương thờ Nguyệt Nga công chúa. Về mặt kiến trúc, Đàn thờ Nguyệt Nga công chúa là một loại hình kiến trúc thờ tự lộ thiên (nơi thờ không có mái che), gồm một bàn đá dưới gốc cây cổ thụ. Loại hình kiến trúc này trong đời sống cộng đồng cư dân Động Bồng xưa có lẽ là dấu vết của một thần điện sơ khai trong tín ngưỡng của người Việt cổ còn tồn tại đến ngày nay. Như vậy có nghĩa là vị thần công chúa Nguyệt Nga đã được người dân tôn thờ từ rất lâu đời với ý nghĩa thần hoàng ngự giữa lòng thôn xã, đem lại điều phúc cho cộng đồng và giá trị của di tích cũng là ở đó.

Theo các cụ già ở làng Bồng Sơn, đàn thờ trước đây chỉ có hai ban thờ là: Ban thờ Nguyệt Nga công chúa và Ban thờ thần Thổ Địa. Hiện nay, di tích có 4 Ban thờ bao gồm cả Ban thờ Hội đồng và Ban thờ Công chúa Liễu Hạnh và Lầu Cô, Lầu Cậu. Xung quanh đàn thờ có các cây cổ thụ gồm 2 cây si và 4 cây đại cành lá xum xuê, có tuổi đời khoảng chừng 300 năm tuổi, cùng với thảm thực vật phong phú đã tạo cho đàn thờ cảnh quan thâm nghiêm, độc đáo.

 Đàn thờ Nguyệt Nga công chúa xã Hà Tiến, huyện Hà Trung.JPG

Đàn thờ Nguyệt Nga công chúa xã Hà Tiến, huyện Hà Trung.

Di tích Đàn thờ Nguyệt Nga công chúa cùng với đền Tống Quốc Sư (đền Ông) ở đồi Thánh Tống, xã Hà Tiến đã tạo nên nét độc đáo trong đời sống tinh thần của nhân dân trong vùng từ bao đời nay. Đây là một di tích có giá trị nghiên cứu trên nhiều phương diện: lịch sử, văn hóa.

Bác Bùi Linh Nhâm - Phụ trách di tích cho biết: Đàn thờ Nguyệt Nga công chúa được tạo dựng từ khoảng 700 năm trước. Ngày lễ là vào 11 tháng Giêng hàng năm, thu hút đông đảo du khách thập phương về dâng hương, thực hành nghi lễ. Hiện nay, diện mạo của di tích còn được bảo tồn tương đối nguyên vẹn bao gồm các dòng suối, bệ đá lộ thiên, các cây cổ thụ... Tuy nhiên, để phát huy tốt hơn nữa chức năng của di tích, chính quyền địa phương đang kêu gọi đầu tư, thực hiện quy hoạch tổng thể để từng bước tôn tạo, làm cho diện mạo của di tích đầy đủ hơn.

Bà Tạ Thị Làn - Bí thư Đảng bộ xã Hà Tiến, cho biết: Hiện trạng di tích Đàn thờ Nguyệt Nga công chúa còn rất sơ sài. Ngoài Đàn thờ chính, phía trước ban thờ Phật được xây dựng bằng bê tông cốt thép, phía trên đặt bát hương. Ở cổng vào có một ngôi nhà nhỏ làm nơi ở của cụ từ và cũng là nơi để cho du khách thập phương sắp lễ trước khi vào đền. Mỗi năm, đàn thờ đều được đầu tư thêm số hạng mục từ tiền cung tiến của du khách thập phương, tuy nhiên do không có kinh phí để quy hoạch tổng thể nên hạng mục được đầu tư sau lại bị cọc cạch so với hạng mục được đầu tư trước đó.

Nguyện vọng lớn nhất của nhân dân xã Hà Tiến nói chung và làng Đồng Bồng nói riêng là làm sao để di tích thực sự có chỗ đứng vững chắc trong đời sống tâm linh của nhân dân. Để làm được điều này cần phải tạo lập cho khu di tích những điều kiện hạ tầng về kiến trúc, cảnh quan; Sưu tầm, bổ sung thêm những hiện vật của di tích trước đây như sắc phong, thần tích và các đồ thờ khác; Thực hiện quy hoạch tổng thể di tích để từng bước tôn tạo làm cho diện mạo của di tích đầy đủ hơn... Để làm được điều này, rất cần sự ủng hộ, phát tâm công đức của du khách thập phương cũng như sự quan tâm của chính quyền các cấp.

Linh Hương

0 Bình luận
Ý kiến bạn đọc
1