GMT+7
Trang chủ / Sắc thái xứ Thanh

Đền Trần Khát Chân - điểm đến hấp dẫn trong quần thể di tích Thành Nhà Hồ

Đăng lúc: 30/06/2019 15:00 (GMT+7)

- Dưới chân Đốn Sơn, cách thị trấn Vĩnh Lộc 0,6km, cách Thành Nhà Hồ gần 2km là Di tích lịch sử văn hóa - đền Trần Khát Chân, thờ Long Hổ vệ Lưỡng Thượng tướng quân có công giết quân Chiêm Thành cứu dân tộc khỏi họa xâm lăng cuối thế kỷ thứ XIV (1390).

 Di tích quốc gia- Đền Trần Khát Chân ở xã Vĩnh Thành.jpg

Di tích Quốc gia - đền Trần Khát Chân ở xã Vĩnh Thành, Vĩnh Lộc.

Theo Đại Việt sử ký toàn thư Đại Nam nhất thống chí, sử lược ghi: “Trần Khát Chân người làng Hà Lãng, huyện Vĩnh Ninh (là thôn Hà Lương, huyện Vĩnh Lộc, tỉnh Thanh Hóa ngày nay) ba đời làm Thượng tướng quân”. Trần Khát Chân là hậu duệ của Bảo vương Trần Bình Trọng với câu nói bất hủ “Ta thà làm quỷ nước Nam chứ không thèm làm vương đất Bắc”.

Theo Cổ Mai bi ký, Trần Khát Chân sinh năm 1370, có cha là Trần Hữu Nhân, mẹ là Đặng Thị Ngọc Thục người làng Nột Dương xã Kim Động, phủ Kiến Xương, trấn Sơn Nam đã dời nhà đến Hà Lãng. Nhưng theo sách Danh nhân Thanh Hóa của Ban Nghiên cứu Lịch sử Thanh Hóa, Nxb Thanh Hóa phát hành năm 2005 thì Trần Khát Chân sinh năm Bính Tuất (1366), mẹ là Nguyễn Thị Điếm quê ở Đông Sơn, Thanh Hóa.

Sinh ra và lớn lên trong cảnh đất nước cuối thời Trần hào khí Đông A suy giảm, lại xảy ra loạn lạc nhiều nơi. Vua Chiêm Thành là Chế Bồng Nga đã nhiều lần đem quân ra tận Thăng Long quậy phá vơ vét của cải bắt gái đẹp mang về nước.

Vốn là con nhà dòng dõi có chí lớn, Trần Khát Chân chăm lo rèn văn, luyện võ, gia nhập quân đội và sớm bộc lộ thiên tư cơ mưu, tinh thông võ nghệ. Tháng 10/1389 Chế Bồng Nga đem quân đánh Đại Việt, Hồ Qúy Ly được Thượng Hoàng Trần Nghệ Tông sai đi dẹp giặc nhưng thất bại. Tháng 12 cùng năm Trần Khát Chân cho quân dò la thám thính biết được vị trí thuyền của Chế Bồng Nga trên sông Hải Triều (Thái Bình ngày nay). Ông đã cho lực lượng pháo binh nhằm thuyền vua Chiêm nã đạn. Kết quả Chế Bồng Nga đã trúng đạn chết, quân Chiêm tan vỡ. Trần Khát Chân báo tin thắng trận và dâng thủ cấp Chế Bồng Nga cho Thượng hoàng Trần Nghệ Tông trên bến Bình Than. Do có công lớn Trần Khát Chân được Thượng hoàng phong chức Thượng tướng quân. Đây là lần phong Thượng tướng quân lần thứ hai của nhà Trần giành cho ông.

Ngược dòng lịch sử chúng ta đều biết, nhà Trần lúc này đã suy yếu, Thượng hoàng Trần Nghệ Tông sau khi mất quyền hành trong triều đều do Hồ Qúy Ly với tư cách là Thái sư và là bố vợ vua nắm giữ.

Sau khi xây xong thành An Tôn (Thành Nhà Hồ), Hồ Qúy Ly đã ép vua Trần Thuận Tôn rời đô về Vĩnh Lộc, Thanh Hóa, sau đó ép Trần Thuận Tôn nhường ngôi cho Thái tử An khi đó mới 5 tuổi lên làm vua là Trần Thiếu Đế (Trần Thiếu Đế là con của Trần Thuận Tôn và con gái Hồ Qúy Ly là Thanh Ngâu công chúa).

Ngày 20/4/1399 nhà Trần tổ chức lễ Minh thệ ở Đốn Sơn. Hồ Qúy Ly với tư cách là ông ngoại vua đến dự. Một số tướng lĩnh có lòng trung với nhà Trần là: Phạm Hổ Thu, Trần Khát Chân, Phạm Ngưu Tất, Trần Nguyên Hàng, Phạm Khả Vĩnh... mưu sát Hồ Qúy Ly nhưng việc không thành. Kết quả Trần Khát Chân và các tướng lĩnh tâm phúc đều bị bắt hành quyết trên núi Đún. Trong vụ hành quyết này có tới 372 người. Đây là vụ thảm sát lớn nhất trong triều đại phong kiến Việt Nam. Đó là ngày 24 tháng 4 Kỷ Mão (1399). Tương truyền rằng Trần Khát Chân khi sắp bị hành quyết, ông đã lên đỉnh núi Đún gào thét 3 tiếng, chết qua 3 ngày sắc mặt không hề thay đổi vẫn như lúc còn sống ruồi nhặng không dám bâu vào. Đấy là chưa kể trong dân gian còn lưu truyền huyền thoại khi bị rơi đầu ông còn nhặt đầu lên chạy, đến chân núi Đún thì đầu rơi, thân rơi ở đền Tam Tổng xã Vĩnh Tiến, còn chú ngựa chiến lao ra giữa dòng sông Mã chết tạo nên địa danh là Roi Cổ Ngựa ngày nay.

Ngưỡng mộ tài đức, lòng trung quân ái quốc của ông, nhân dân đã lập đền thờ tại chân núi Đún và tôn ông là Thánh - Đức Thánh Lưỡng. Theo các cụ truyền lại đền thờ Trần Khát Chân được xây dựng vào thế kỷ thứ XV bao gồm Nghinh môn, Tiền đường, Trung đường, Hậu cung và một số công trình phụ như lầu Ngư dội, nhà sắm lễ, sân, nhà giải vũ... Hàng năm vào các ngày 23, 24 tháng 4 (âm lịch) địa phương có tổ chức lễ hội Trần Khát Chân.

Đền thờ Trần Khát Chân đã được Nhà nước xếp hạng di tích cấp Quốc gia (QĐ số 82 ngày 22/1/2009 của Bộ VHTT nay là Bộ VH,TT&DL). 7 cây cổ thụ gần 600 năm tuổi trong khu vực đền gồm nhãn, trám trôi... cũng đã được công nhận là cây di sản. Theo Thanh Hóa Chư Thần Lục thì xứ Thanh có 72 nơi thờ Trần Khát Chân nhưng chỉ có ở chân Đún Sơn, xã Vĩnh Thành, huyện Vĩnh Lộc là nơi thờ chính. Hậu cung có thi hài của ông nên gọi là “Thượng sàng - Hạ mộ” còn các nơi khác ở Thanh Hóa đều là thờ vọng.

Ngày nay Thành Nhà Hồ đã được UNESCO công nhận Di sản văn hóa nhân loại, Vĩnh Lộc lại là huyện có mật độ di tích lịch sử văn hóa dày đặc; Ban chấp hành Huyện ủy có chủ trương đưa du lịch trở thành kinh tế mũi nhọn những năm 2020 đến 2040 tầm nhìn đến 2070. Thực hiện chủ trương đó, Hội đồng nhân dân huyện đã ban hành Nghị quyết số 162/NQ-HĐND phê duyệt chủ trương đầu tư đền Trần Khát Chân xã Vĩnh Thành tại kỳ họp thứ 8 ngày 4/6/2019. Với nội dung quy mô đầu tư dự án gồm có: Tiền đường, trung đường, nhà hữu vu, nhà tạo soạn, nhà bia, khu bếp, hạ tầng kỹ thuật: Sân đền, tường rào, hệ thống cấp thoát nước, công trình vệ sinh, san nền, kè ao, nhà trưng bầy, nhà khách, nhà bảo vệ, sân lễ hội, nhà để xe... Dự án có tổng mức đầu tư là 19 tỷ 580 triệu đồng. Thời gian thực hiện dự án từ 2019 đến 2021 với nguồn vốn từ hỗ trợ của Trung ương, tỉnh, huyện và xã hội hóa, do UBND huyện Vĩnh Lộc thực hiện.

Sau khi hoàn thành dự án, đền Trần Khát Chân sẽ là điểm đến hấp dẫn của khách thập phương cùng với Thành Nhà Hồ, Khu di tích Phủ Trịnh, thắng tích Tiên Sơn... trong tour du lịch Thanh Hóa - Vĩnh Lộc...

Lê Văn Sự

0 Bình luận
Ý kiến bạn đọc
1