GMT+7
Đến Bạch Đằng giang nhớ người anh hùng xứ Thanh

Đến Bạch Đằng giang nhớ người anh hùng xứ Thanh

Có ai đó đã nói, sông Bạch Đằng là nơi chặn đứng giấc mộng bành trướng của người phương Bắc, điều này có lẽ cũng chẳng phải quá lời. Dẫu trăm năm, ngàn năm đi qua, cửa sông Bạch Đằng vẫn ở đó như một chứng tích của ...


Bảo tồn và phát huy di tích lịch sử cách mạng đình Liên Châu

Bảo tồn và phát huy di tích lịch sử cách mạng đình Liên Châu

Trong suốt chiều dài lịch sử dựng nước và giữ nước vẻ vang của dân tộc ta, Hoằng Hóa là huyện đầu tiên của tỉnh Thanh Hóa khởi nghĩa giành chính quyền về tay nhân dân. Trải qua hàng trăm năm xây dựng, khai phá và phát triển, trên mảnh đất giàu truyền thống yêu nước, cách mạng này, xã Hoằng Châu mang trong mình truyền thống văn hoá lâu đời, phong phú, tươi đẹp của dân tộc và sắc thái riêng một vùng quê phía Đông Nam huyện Hoằng Hóa, mà một trong số đó là di tích lịch sử cách mạng đình Liên Châu.

Dân ca Đông Anh và niềm vui nghệ nhân “giữ lửa”

Dân ca Đông Anh và niềm vui nghệ nhân “giữ lửa”

Ngày 8/3/2019, Chủ tịch nước đã kí quyết định phong tặng danh hiệu vinh dự Nhà nước “Nghệ nhân ưu tú”cho các cá nhân có cống hiến xuất sắc trong việc gìn giữ và phát huy di sản văn hóa phi vật thể của dân tộc, tỉnh Thanh Hóa vinh dự khi có 22 nghệ nhân. Trong đó, riêng nghệ thuật trình diễn dân gian dân ca dân vũ Đông Anh (Đông Sơn) có 7 nghệ nhân. Đó thực sự là món quà xứng đáng cho những nỗ lực không ngừng nghỉ của các nghệ nhân trong việc gìn giữ, khôi phục giá trị di sản văn hóa của cha ông.

Bảo tồn, phát huy giá trị di tích lịch sử cách mạng

Bảo tồn, phát huy giá trị di tích lịch sử cách mạng

Mỗi di tích có ý nghĩa to lớn, trở thành kỷ vật vô giá, là niềm tự hào, nơi giáo dục cho các thế hệ trẻ về truyền thống cách mạng, yêu nước của cha ông, đồng thời là điểm đến thu hút khách du lịch. Qua đó góp phần thúc đẩy kinh tế du lịch phát triển, xây dựng hình ảnh quê hương xứ Thanh đẹp trong mắt bạn bè trong nước và quốc tế...

Góc lặng trên đỉnh Trường Lệ

Góc lặng trên đỉnh Trường Lệ

Biển Sầm Sơn (Thanh Hóa) mùa này náo nhiệt! Người ta đổ về đây để đắm mình trong không gian trời biển khoáng đạt, thưởng thức những đặc sản biển chỉ có ở xứ Thanh... Nhưng không nhiều người biết rằng, trên đỉnh dãy Trường Lệ vẫn còn một góc riêng, bị chìm khuất dưới tán rừng. Ở đó là những khu biệt thự cổ do người Pháp xây dựng nên từ những năm đầu thế kỷ 20. Sau những thăng trầm, biến thiên của lịch sử, đất trời, giờ tất cả chỉ còn vương sót lại ít nền móng, tường rêu in dấu thời gian. Những dấu vết này đang dần trở thành những trầm tích văn hóa, cuốn hút đến lạ lùng.

Một vùng thắng tích Biện Sơn

Một vùng thắng tích Biện Sơn

Trước sự phát triển của Biện Sơn (xã đảo Nghi Sơn, huyện Tĩnh Gia) hôm nay, thật khó để mường tượng nơi đây từng được gọi tên cù lao Biện: một đảo nổi nằm giữa mênh mang sóng nước, cách biệt đất liền. Vậy nhưng, tạo hóa vốn hữu ý. Và con người tự thuở xa xưa vẫn thường nương theo đó mà sinh tồn, phát triển. Trở về vùng đất cổ Biện Sơn hôm nay, vẫn còn đó những “dấu chân” tiền nhân để lại ở hệ thống di tích danh thắng nơi đảo nhỏ. Gắn liền với đó là lịch sử, đời sống, tín ngưỡng... của người dân đất cổ Biện Sơn.

Mặn mòi làng mắm Do Xuyên - Ba Làng

Mặn mòi làng mắm Do Xuyên - Ba Làng

Đủ ngày, đủ tháng, mắm sẽ chín, có mùi đặc trưng, không tanh nồng. Nếm thử vài giọt nước mắm rút nỏ, cảm giác mặn mòi đầu lưỡi, nhưng đọng sâu nơi cuống họng lại là vị ngọt đậm của đạm cá nguyên chất khiến người thưởng thức say mê. Ta bất chợt hiểu vì sao nói nước mắm truyền thống là tinh túy của đất trời và biển cả. Và nước mắm Do Xuyên - Ba Làng (Tĩnh Gia), chẳng phải ngẫu nhiên, nổi tiếng đến vậy...

Khám phá không gian văn hóa vùng biển xứ Thanh (Bài cuối): Lạch Bạng - Biện Sơn và niềm tin mưu sinh trước biển

Khám phá không gian văn hóa vùng biển xứ Thanh (Bài cuối): Lạch Bạng - Biện Sơn và niềm tin mưu sinh trước biển

Sở hữu đường bờ biển dài nhất xứ Thanh với hơn 42 km cùng nhiều cửa lạch. Tĩnh Gia mang đặc trưng rõ rệt của vùng đất đồng bằng ven biển. Là những đồi núi ăn lan ra sát biển, đồng bằng đất pha cát không thích hợp cho cây lúa nước sinh trưởng nhưng lạc, đậu, khoai Tĩnh Gia thì hẳn là ngon nức tiếng. Trong hành trình mưu sinh từ ngàn đời của người dân nơi đây, biển cả vẫn là bà mẹ thiên nhiên khổng lồ hào phóng, bao dung đấy nhưng cũng thật dữ dằn, hung tợn. Vì thế, ngoài sự nỗ lực cải thiện đời sống, người dân còn trao gửi niềm tin vào bậc tiền nhân và đấng tối linh. Điều này lý giải cho sự đậm đặc về không gian nghi lễ, tín ngưỡng, văn hóa tâm linh dọc bờ biển Đông của người dân Tĩnh Gia: đền Lạch Bạng, chùa Đót Tiên, đền Quang Trung, đền Quan Sát hải đại vương, lễ hội cầu ngư...

Khám phá không gian văn hóa vùng biển xứ Thanh (Bài 4): Nơi sông Yên - cửa Lạch Trường

Khám phá không gian văn hóa vùng biển xứ Thanh (Bài 4): Nơi sông Yên - cửa Lạch Trường

Nếu Hoằng Hóa sở hữu đường bờ biển dài 14 km với cửa Lạch Trường nối liền vùng biển Hậu Lộc thì gần 18 km đường bờ biển ở Quảng Xương, nơi con sông Yên xuôi mình ra biển lớn cũng là khẳng định quan trọng về không gian sinh tồn gắn với biển cả của người dân. Từ bãi tắm Hải Tiến (Hoằng Hóa), đến Tiên Trang (Quảng Xương) cảnh sắc hoang sơ đang dần chuyển mình phát triển du lịch. Qua bao đời, vị mặn mòi của biển cả đã ăn sâu vào đời sống, thấm trong hơi thở, tạo nên tính cách của những cư dân biển. Và đặc biệt, “dấu chân” của các vị anh hùng thuở trước, để lại cho hậu thế hôm nay hệ thống di tích, đền, bia, lễ hội văn hóa truyền thống.

Tượng vịt trên trống Đông Sơn lịch sử và huyền thoại

Tượng vịt trên trống Đông Sơn lịch sử và huyền thoại

Cho đến nay, số lượng trống Đông Sơn được phát hiện trên lãnh thổ Việt Nam ngày càng nhiều, góp thêm nhiều nguồn tư liệu mới. Trong những vấn đề cần tiếp tục được nghiên cứu là sự hiện diện của các khối tượng vịt trên mặt trống Đông Sơn được phát hiện ở Thanh Hóa.

Khám phá không gian văn hóa vùng biển xứ Thanh (Bài 3): Sự “chuyển mình” của di sản văn hóa ở thành phố biển

Khám phá không gian văn hóa vùng biển xứ Thanh (Bài 3): Sự “chuyển mình” của di sản văn hóa ở thành phố biển

Không sở hữu những cánh đồng phù sa màu mỡ, khoáng sản tự nhiên hay lợi thế về sản xuất, nhưng, mẹ thiên nhiên vốn rất công bằng khi ưu ái ban tặng cho Sầm Sơn vùng biển trù phú. Nơi đây, đâu chỉ có nguồn lợi hải sản để những thế hệ cư dân Sầm Sơn bám biển mưu sinh, mà còn có bãi biển tuyệt đẹp mà lịch sử phát triển du lịch đã được khẳng định qua cả trăm năm. Về Sầm Sơn, hòa mình trong nắng gió và nước biển xanh mát và đắm mình trong không gian văn hóa với những di sản. Đó chắc chắn là một Sầm Sơn “lưu hương thắm sắc”.

Khám phá không gian văn hóa vùng biển xứ Thanh (Bài 2): Diêm Phố và những tín ngưỡng tâm linh đặc sắc

Khám phá không gian văn hóa vùng biển xứ Thanh (Bài 2): Diêm Phố và những tín ngưỡng tâm linh đặc sắc

Không phải huyện ven biển duy nhất ở xứ Thanh nhưng Hậu Lộc chứa đựng trong mình một không gian văn hóa biển vô cùng đặc trưng. Hệ thống di tích, lễ hội và cả nếp sống duy trì tự ngàn đời của ngư dân...tất cả đã tạo nên một sắc thái “Diêm Phố” không thể lẫn lộn, nổi tiếng khắp xa, gần. Là những Ngư Lộc, Minh Lộc, Hải Lộc, Đa Lộc... với ngàn đời những thế hệ vẫn đang bám biển mưu sinh.

Khám phá không gian văn hóa vùng biển xứ Thanh (Bài 1): Cửa Thần Phù và truyền thuyết nơi đảo hoang

Khám phá không gian văn hóa vùng biển xứ Thanh (Bài 1): Cửa Thần Phù và truyền thuyết nơi đảo hoang

Tạo hóa ưu ái đã ban tặng cho xứ Thanh hơn 100 km đường bờ biển với những bãi biển tuyệt đẹp cùng nguồn lợi thủy hải sản phong phú, cửa lạch, vũng, đảo... Đây là điều kiện tự nhiên thuận lợi để hình thành nên những cộng đồng dân cư vùng biển từ ngàn đời nay. Với người dân vùng biển, dù là bậc phụ lão hay ấu nhi thì dường như hơi vị mặn mòi của biển cả với thuyền đầy cá tôm hay cuồng phong, sóng dữ cũng chỉ là những điều bình dị thân quen thấm sâu vào trong huyết quản, tạo nên tính cách và con người vùng biển “ăn sóng nói gió” chẳng thể lẫn lộn. Nhưng đời sống của người dân biển đâu chỉ có những nhọc nhằn mưu sinh. Ở đó, trải qua trăm năm, ngàn năm còn là sự chắt chiu, gom nhặt, gìn giữ truyền thống tốt đẹp của cha ông với những nét đẹp văn hóa, tín ngưỡng tâm linh: di tích, lễ hội, nghi thức thờ cúng... tạo nên một không gian văn hóa biển đặc trưng, gửi gắm ước mơ, khát vọng của con người.

Ba Bông - Hàn Sơn: Linh thiêng lễ hội nơi ngã ba sông

Ba Bông - Hàn Sơn: Linh thiêng lễ hội nơi ngã ba sông

“Tháng sáu hội Gai”, ấy là câu ca quen thuộc nhắc đến lễ hội Ba Bông - Hàn Sơn diễn ra trên địa bàn hai xã Hà Sơn (Hà Trung) và Châu Lộc (Hậu Lộc). Một lễ hội diễn ra vùng “ngã ba sông”, nơi một tiếng gà gáy năm huyện cùng nghe. Đến hẹn, trong những ngày đầu tháng 6 (âm lịch), những dòng người nối dài lại nô nức cùng nhau trở về trẩy hội, khiến cho không gian thiêng của một vùng di tích vào mùa lễ hội thêm náo nức, rộn ràng.

Hồi sinh chữ Nôm Dao

Hồi sinh chữ Nôm Dao

Dân tộc Dao ở Thanh Hóa có khoảng 6.000 người, sinh sống chủ yếu ở Mường Lát, Ngọc Lặc, Cẩm Thủy... Với sự phát triển của cơ chế thị trường, sự hòa nhập cộng đồng ngày càng cao khiến tiếng nói và chữ viết của dân tộc Dao đang có nguy cơ thất truyền. Trong thời gian qua, các cấp, các ngành, đặc biệt là các địa phương có người Dao sinh sống đã có những giải pháp hữu hiệu đưa chữ Nôm Dao hồi sinh trong đồng bào người Dao xứ Thanh.