GMT+7
Trang chủ / Góc nhìn

Nhiều lỗ hổng trong giáo dục kỹ năng sống

Đăng lúc: 18/07/2016 14:00 (GMT+7)

-

Thời gian gần đây hàng loạt các vấn đề gây bức xúc cho xã hội như: xâm hại tình dục trẻ vị thành niên, tự tử, đuối nước, bạo lực... được cho là do các em thiếu kỹ năng sống (KNS). Nghị quyết số 29, Hội nghị Trung ương 8 (khóa XI) đã nêu: Hệ thống giáo dục và đào tạo còn nặng lý thuyết, nhẹ thực hành; chưa chú trọng đúng mức việc giáo dục đạo đức và KNS.

Trong thực tế thì lâu nay chúng ta thường chỉ coi trọng dạy chữ, ít dạy người, nhất là KNS. Bên cạnh những hành vi như: giải quyết mâu thuẫn bằng bạo lực, trầm cảm, thậm chí tự tử… mà nguyên nhân được cho là thiếu KNS thì trong cuộc sống, học sinh (HS) thường thiếu tự tin khi giao tiếp với người lạ, ngại va chạm, không dám trình bày chính kiến của mình trước đám đông chiếm một tỉ lệ rất lớn, nhất là ở vùng nông thôn.

Nhiều HS học giỏi, điểm số cao nhưng KNS lại rất yếu. Đó cũng là một trong những nguyên nhân đào tạo nên những công chức, viên chức thiếu chủ động, sáng tạo trong công việc, không dám đấu tranh với cái xấu, thích an phận thủ thường, làm việc theo kiểu “sáng cắp ô đi, tối cắp ô về”…

Trong thực tế thì nhiều HS khi còn trong trường học không giỏi, thậm chí còn nghịch ngợm, nhưng lại thành đạt trong cuộc sống. Điều này được giải thích là do có KNS tốt. Nhiều công trình nghiên cứu cũng đã chỉ ra điều này.

Những năm gần đây ngành GD&ĐT đã triển khai nhiều chuyên đề về giáo dục KNS cho HS phổ thông. Nhiều trường cũng đã có nhiều cố gắng, nhưng kết quả còn rất hạn chế. Có mấy nguyên nhân sau:

Nguyên nhân thứ nhất là: Chương trình giáo dục KNS được lồng ghép vào các môn học. Đây là cách làm đúng, vì như vậy cách tiến hành sẽ linh hoạt, đa dạng, tránh quá tải. Tuy nhiên, cũng chính vì lồng ghép mà đa số giáo viên cho là phụ, có cũng được, còn không cũng chẳng sao. Thế nên rất ít người làm, nhất là khi nội dung bài dạy đã quá tải.

Hai là: giáo dục KNS cho HS không đơn giản là chuyển tải hiểu biết đến HS, mà chính các em được rèn luyện, để được “học mà chơi, chơi mà học”, được “xung đột”, “va chạm” với những tình huống cụ thể. Tuy nhiên, hầu hết các trường đều thiếu điều kiện để làm việc này (thiếu con người, thiếu cơ sở vật chất, thiếu kinh phí, thiếu điều kiện pháp lí ) để làm.

Ba là: Hiện đang rất thiếu những con người có tâm huyết để lo cho HS được giáo dục toàn diện. Chúng ta đang thừa nhân lực, công sức, tiền của, tính pháp lí và động cơ để lo cho HS giỏi văn, giỏi toán... Thừa đến mức HS học chán phè ra vẫn cứ phải học thêm, nhưng lại đang rất thiếu sự quyết tâm trong việc giáo dục KNS cho HS.

Lỗi này do đâu? Trước đây chúng ta thường đổ vấy cho “cái khó bó cái khôn”. Nhưng thật ra vấn đề giáo dục KNS cho HS chưa được những người có trách nhiệm đặt đúng tầm của nó.

Hơn lúc nào hết, khi mà chúng ta đang hội nhập ngày càng sâu rộng, thì đòi hỏi chất lượng nhân lực càng cao. Mà trước khi trở thành người lao động tốt, thì ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường, HS phải là những người có trách nhiệm và kĩ năng ứng xử thích hợp với chính bản thân mình, với thầy cô, bạn bè, rộng ra là các mối quan hệ xã hội và môi trường sống.

Tuy nhiên, để các trường phổ thông hoàn thành được trách nhiệm cao cả đó, không chỉ yêu cầu sự cố gắng của đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên các trường mà ngành GD&ĐT phải có cách làm rốt ráo, xây dựng thành đề án trong đó tính toán đến vấn đề nhân sự, kinh phí hoạt động, cơ sở vật chất, cơ chế thi đua khen thưởng.

Song điều cốt lõi là phải tạo ra cơ chế để thúc đẩy đội ngũ cán bộ, giáo viên vào cuộc và không được gây quá tải cho các trường.

Minh Túy


0 Bình luận
Ý kiến bạn đọc
1