GMT+7
Trang chủ / Dân tộc - Miền núi

Xây dựng thiết chế văn hóa ở khu vực miền núi: Cần được quan tâm hơn nữa

Đăng lúc: 05/01/2019 08:00 (GMT+7)

- Trong xây dựng nông thôn mới, tiêu chí về cơ sở vật chất văn hóa có vai trò quan trọng nhằm nâng cao mức thụ hưởng văn hóa, tinh thần cho người dân nông thôn. Tuy nhiên, tiêu chí này được đánh giá là khó thực hiện, đặc biệt là đối với những xã vùng cao.

Thiếu nguồn lực, mặt bằng và vốn đối ứng

Trong 19 tiêu chí xây dựng NTM, tiêu chí số 6 (cơ sở vật chất văn hóa) là một tiêu chí khá quan trọng. Mục đích của tiêu chí là góp phần nâng cao mức thụ hưởng văn hóa, phục vụ đời sống tinh thần cho người dân vùng nông thôn. Tuy nhiên, hiện nay tiêu chí 6 về xây dựng cơ sở vật chất văn hoá thực sự đang là thách thức đối với nhiều địa phương trong việc triển khai xây dựng NTM, bởi kinh phí đầu tư, đặc biệt là đối với các xã vùng cao, vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Trên địa bàn huyện Ngọc Lặc mặc dù số lượng nhà văn hóa tính đến nay không còn thiếu nhiều, tuy nhiên theo ông Phạm Đình Cường - Phó Trưởng phòng VHTT huyện, cho biết: Hầu hết các nhà văn hóa thôn trên địa bàn huyện vẫn còn nhiều hạn chế cả về diện tích cũng như chất lượng; đáng chú ý hơn cả là trang thiết bị các nhà văn hóa thôn của các xã quá thiếu thốn. Một số địa phương đã linh động huy động xã hội hóa để mua sắm trang thiết bị văn hóa phục vụ sinh hoạt cộng đồng, nhưng con số này chưa đáng kể. Hơn nữa, việc thực hiện tiêu chí này đều có cái khó chung đó là do việc bố trí xây dựng nhà văn hóa phải đặt ở trung tâm nên việc quy hoạch quỹ đất hiện rất khó thực hiện, nguồn lực huy động xã hội hóa lại hạn chế. Hơn nữa, nguồn kinh phí của địa phương cũng có hạn. Hiện toàn huyện mới chỉ có 5 trung tâm văn hóa xã đạt chuẩn, đó là con số quá ít.

 thiết chế văn hóa ở khu vực miền núi.jpeg

Để nâng cao đời sống văn hóa tinh thần cho người dân khu vực miền núi cần quan tâm hơn nữa đến việc xây dựng hệ thống thiết chế văn hóa.

Để tìm hiểu thực tế, chúng tôi đến xã  Thạch Lập (Ngọc Lặc), trao đổi với anh Bùi Thế Lý, cán bộ văn hóa xã, anh chia sẻ: Mặc dù 12 thôn của xã đã có nhà văn hóa, hệ thống sân chơi, bãi tập... nhưng cũng chỉ là sơ sài, tạm bợ. Trên địa bàn xã có 4 làng đã đạt tiêu chí văn hóa nhưng hầu như đều bị hư hỏng, xuống cấp. Có những nhà văn hóa không đáp ứng được nhu cầu hội họp do tường nứt, trần nứt... Điều đó, làm hạn chế việc nâng cao đời sống văn hóa tinh thần cho bà con nhân dân ở đây.

Huyện Thường Xuân không chỉ khó khăn về xây dựng thiết chế văn hóa mà những quy định của Bộ VH,TT&DL trong việc xây dựng các khu thể thao cũng đang đặt ra nhiều thách thức cho địa phương. Hiện nay, nhìn chung, các xã đều có sân bóng đá, sân bóng chuyền, sân tập thể thao, nhưng chủ yếu là đơn giản, còn đạt chuẩn thì rất ít. Đối với những địa phương đang quy hoạch xây mới nhà văn hóa thôn thì đều có quy hoạch diện tích đất để xây dựng các sân thể thao gắn với các công trình phụ trợ đạt chuẩn, nhưng hiện tại cũng chưa có điều kiện kinh tế để ưu tiên.

Theo đánh giá của ngành VH,TT&DL tỉnh, thực hiện tiêu chí số 6 về cơ sở vật chất văn hóa ở nhiều huyện miền núi, hầu hết các trung tâm văn hóa, thể thao của các xã đến nay chưa có các phòng chức năng theo tiêu chí nông thôn mới; diện tích sân thể thao chưa đảm bảo. Nhà văn hóa, khu thể thao của đa số các thôn chỉ đảm bảo theo yêu cầu tối thiểu, đơn giản, hầu hết chưa đạt chuẩn theo quy định của Bộ VH,TT&DL gắn với tiêu chí xây dựng NTM (chưa có khu vệ sinh, khuôn viên, tường rào, nhà để xe...). Nguyên nhân là quỹ đất không có, do từ trước đến nay các địa phương hầu như chưa có quy hoạch tổng thể. Trong khi đó, công tác quy hoạch để tạo quỹ đất ở các địa phương vẫn còn chậm. Những nhà văn hóa này chủ yếu rơi vào địa bàn vùng sâu, vùng xa, vùng khó khăn, mức sống người dân thấp, do vậy mà việc huy động nguồn lực từ xã hội hóa để đầu tư xây dựng các thiết chế văn hóa gặp rất nhiều khó khăn.

Huy động mọi nguồn lực, tăng cường công tác xã hội hóa

Những năm qua, tiêu chí cơ sở vật chất văn hóa đã được nhiều huyện miền núi quan tâm, chỉ đạo thực hiện quyết liệt, tuy nhiên để đạt như mong muốn, hoàn thành tiêu chí này theo nhận định của ngành văn hóa thì còn rất nhiều việc phải làm. Trong đó, đặc biệt cần thêm nguồn lực đầu tư của Nhà nước cũng như sự chung sức của nhân dân.

Để hoàn thành được tiêu chí cơ sở vật chất văn hóa, trong đó đảm bảo tiêu chí NVH có đủ diện tích cũng như các công trình sân bãi phục vụ nhu cầu của cộng đồng dân cư trên địa bàn huyện Ngọc Lặc còn rất nhiều khó khăn. Trong khi đó, kinh phí địa phương có hạn mà việc huy động xã hội hóa cũng còn hạn chế. Đó là chia sẻ của ông Phạm Đình Cường - Phó trưởng phòng VHTT huyện Ngọc Lặc.

Hay như một số địa phương khác cũng có hệ thống cơ sở vật chất cho hoạt động TDTT khá tốt, thậm chí còn vượt trội so với một số huyện miền xuôi, đồng bằng khác trong tỉnh, như: Cẩm Thủy, Thạch Thành, Như Thanh, Bá Thước. Điển hình như Thạch Thành với hơn 300 sân bóng chuyền, 172 sân cầu lông, 30 sân bóng đá... Đây là những địa phương đã có sự quan tâm, bằng nhiều cách làm sáng tạo, nhất là công tác xã hội hóa huy động thêm các nguồn lực đầu tư cơ sở vật chất hiệu quả, nhờ đó phong trào TDTT quần chúng của các huyện này thường xuyên dẫn đầu khu vực miền núi và nằm trong tốp đầu toàn tỉnh.

Dù vậy, nhiều địa phương đến nay vẫn còn gặp những khó khăn hoặc chưa thực sự được quan tâm đúng mức tới công tác xây dựng cơ sở vật chất cho hoạt động TDTT. Một số huyện chưa có sân vận động, nhà thi đấu cấp huyện (Lang Chánh, Quan Hóa, Mường Lát) do vậy khi tổ chức các sự kiện lớn như Đại hội TDTT, Hội khỏe Phù Đổng, Hội thi Văn hóa - Thể thao các dân tộc... vẫn phải nhờ khuôn viên các trường học, cơ quan, đơn vị. Ngoài ra, số lượng các sân tập TDTT ở cấp xã, thôn, bản vẫn còn ít, chưa nhận được sự quan tâm của chính quyền cấp xã. Thiếu thốn cơ sở vật chất cũng đồng nghĩa với việc phong trào TDTT ở các địa phương này cũng kém sôi động hơn.

Trao đổi với chúng tôi về vấn đề này, ông Cầm Bá Huyến - Trưởng phòng VHTT huyện Thường Xuân, cho biết: “Hiện nay, huyện đang nỗ lực để đẩy nhanh việc xây dựng thiết chế văn hóa thông qua việc huy động nguồn vốn đầu tư từ doanh nghiệp và vận động nhân dân góp công san lấp mặt bằng để xây dựng trung tâm VH-TT xã, nhà văn hóa thôn. Tuy nhiên, điều này là khá khó khăn vì huyện còn nghèo, rất cần sự quan tâm đầu tư kinh phí của cấp trên”.

Yến Vy

0 Bình luận
Ý kiến bạn đọc
1