GMT+7
Trang chủ / Dân tộc - Miền núi

Sớm ổn định cuộc sống người dân ở các khu tái định cư nhà máy thủy điện tại Quan Hóa (Bài 2): Loay hoay tìm hướng thoát nghèo

Đăng lúc: 02/10/2018 14:00 (GMT+7)

- Tôi tin mảnh đất Trung Sơn sẽ được chính những người dân đánh thức. Cùng chương trình sinh kế phù hợp và sự tâm huyết, trách nhiệm của những con người đang làm việc nơi đây, Trung Sơn sẽ đổi thay theo hướng tích cực.

Chương trình sinh kế, vì sao chưa hiệu quả?

Nhớ lại một năm trước đây, khi lần đầu tiên đặt chân đến mảnh đất Trung Sơn, ấn tượng đầu tiên trong tôi về nơi này chính là bầu không khí trong lành, những dải mây bồng bềnh ôm ấp lấy ngọn núi, phía dưới nhà máy thủy điện đẹp mờ ảo trong sương sớm khi tôi nhìn ngắm dưới mái hiên nhà sàn của gia đình chị Đinh Thị Chật ở khu Pa Búa - một trong khu TĐC của bản Tà Bán. Đó cũng là lần đầu tiên, Pa Búa đón một đoàn khách du lịch  đến thăm và nghỉ lại qua đêm. Sự thân thiện của người dân cùng những cảnh quan, món ăn nơi đây đã gây được ấn tượng với đoàn khách và giúp tôi cảm nhận tiềm năng về Trung Sơn hóa ra là không nhỏ. Đại diện của công ty du lịch đưa đoàn đến cũng thừa nhận, việc khai thác tiềm năng lòng hồ thủy điện Trung Sơn, cùng những món ăn đặc sản, bản sắc văn hóa truyền thống nơi đây sẽ là yếu tố quan trọng trong phát triển du lịch cộng đồng. Từ Trung Sơn du khách có thể sang Vân Hồ (Sơn La), Mai Châu (Hòa Bình), Khu bảo tồn thiên nhiên Pù Luông (Bá Thước) và thăm một vài điểm du lịch trên địa bàn huyện Quan Hóa như hang Co Phường, đền Ông,...

 Với những tiềm năng sẵn có nơi đây, hi vọng khu TĐC Pa Búa, Trung Sơn sẽ phát triển du lịch trong tương lai..JPG

Với những tiềm năng sẵn có, hy vọng khu TĐC Pa Búa, Trung Sơn sẽ phát triển du lịch trong tương lai.

Giờ trở lại Trung Sơn, ấn tượng với tôi không còn là dải mây bồng bềnh, nhà máy thủy điện mờ ảo trong sương sớm, mà là trắng trời mưa đổ, dòng sông đục ngầu hung dữ và những người dân oằn mình đối phó với thiên tai.

Đem câu chuyện về phát triển du lịch cộng đồng trao đổi với Bí thư Đảng ủy xã Phạm Thạch Sành, ông cũng cho rằng Trung Sơn có nhiều điều kiện thuận lợi cho phát triển du lịch cộng đồng bằng khai thác lòng hồ thủy điện, ẩm thực, văn hóa địa phương, nhưng làm như thế nào thì địa phương còn loay hoay chưa biết bắt đầu từ đâu. Thực tế, cũng có tuyến du lịch sông Mã đến thủy điện Trung Sơn nhưng là tự phát của một số hộ tư nhân và cũng chưa thấy hiệu quả. Đời sống người dân phụ thuộc vào khai thác lâm sản (khai thác luồng), trồng trọt là chủ yếu và một số hộ phát triển dịch vụ thương mại khi có nhà máy thủy điện. Bên cạnh đó, các hộ dân ở khu TĐC và vùng bị ảnh hưởng của thủy điện đã được Ngân hàng Thế giới hỗ trợ chương trình sinh kế. Thủy điện Trung Sơn là dự án thủy điện duy nhất được Ngân hàng Thế giới hỗ trợ và có chương trình sinh kế cho người dân vùng ảnh hưởng. Bắt đầu từ năm 2013, dự án thí điểm 10 hộ bản Co Me và Tà Bán được cung cấp miễn phí con giống, hướng dẫn kỹ thuật chăn nuôi. Theo chị Vũ Thị Tuyên, Phụ trách thú y xã kiêm điều phối viên hiện trường (Ban Sinh kế - Ban Quản lý dự án thủy điện Trung Sơn) giai đoạn 2015 - 2017 cho biết: Bà con các vùng bị ảnh hưởng nhà máy thủy điện như bản Co Me, Tà Bán, Chiềng, Pạo, khu Xước được tập huấn về kỹ thuật chăn nuôi gia súc, gia cầm, quản lý thu chi hộ gia đình và lập kế hoạch sản xuất, kinh doanh, bảo quản chế biến nông dân, cung cấp con giống. Tuy nhiên, chương trình này cũng chưa hiệu quả, chỉ khoảng 30% số hộ được thụ hưởng có thể duy trì chăn nuôi, còn lại đều chỉ dừng lại ở lứa ban đầu. Khi được hỏi, nguyên nhân vì sao chỉ có một số ít người dân duy trì chăn nuôi? Chị Tuyên cho rằng, nguyên nhân chính là do nhận thức của người dân vẫn còn hạn chế về chăn nuôi, phong tục tập quán và công việc chính vẫn phụ thuộc vào rừng núi, khai thác lâm sản và cũng không còn vốn để quay vòng. Chương trình sinh kế giai đoạn 2015 - 2017 thì đã hết. Còn chương trình hỗ trợ mới hay không thì phải chờ từ phía Ban Quản lý dự án thủy điện Trung Sơn và Ngân hàng Thế giới.

Đất nông nghiệp bị thu hẹp, đất màu mỡ không còn, chăn nuôi thì không hiệu quả, thu nhập chủ yếu dựa vào rừng núi, người dân nơi đây vẫn còn loay hoay tìm hướng thoát nghèo. Trung Sơn có 774 hộ, trong đó có 208 hộ nghèo, cận nghèo 230 hộ. Trung Sơn vẫn là xã đặc biệt khó khăn của huyện Quan Hóa.

Trăn trở của người trong cuộc

Phó Chủ tịch UBND xã Trung Sơn Tôn Đức Trung đã có 6 năm công tác ở đây cũng phải thừa nhận, để thay đổi được nhận thức của bà con về cách thức sản xuất, chăn nuôi là không hề đơn giản. Người dân còn tư tưởng trông chờ “thu nhập trực tiếp” từ cây lâm sản (cây luồng) còn chăn nuôi gia súc, gia cầm theo hướng quy mô đàn, tập trung và phải có thời gian mới cho thành quả thì bà con vẫn chưa quen.

Có lần nói chuyện với trưởng bản Tà Bán Phạm Bá Mạo, anh cũng rất trăn trở tìm hướng đi thoát nghèo cho bà con. Tuy cuộc sống của bà con khu TĐC đã ổn định rất nhiều, có đường, điện, nhà văn hóa, nhà cửa khang trang nhưng khó khăn lớn nhất chính là tìm công việc phù hợp khi đất nông nghiệp bị thu hẹp. Chương trình sinh kế vừa qua đã giúp không ít bà con biết cách chăn nuôi bài bản, thu chi hợp lý trong gia đình. Mong rằng, Nhà máy Thủy điện Trung Sơn sẽ có chương trình sinh kế tiếp theo và phù hợp với phong tục, tập quán của người dân.

Còn thầy giáo Nguyễn Thanh Bình, một thầy giáo dưới xuôi chính hiệu hiện là giáo viên Trường THCS Trung Sơn đã 16 năm gắn bó với mảnh đất nơi đây, hiểu về con người, phong tục tập quán bà con và nhận thức của người dân không chỉ ở cách thức làm ăn mà tư tưởng cho con cái đến trường để tìm cái chữ còn khá “cổ hủ”. Thầy chỉ cho tôi một ví dụ đơn giản nhất như khối lớp 9 chỉ có 1 lớp. Học xong lớp 9 khoảng một nửa vào cấp 3. Trong số nửa vào cấp 3 ấy chỉ còn nửa thi đại học, học nghề. Cho đến năm nay, xã không có em nào vào đại học. Hầu hết các em đều nghỉ học, lập gia đình, số ít đi học nghề. Các em học sinh vẫn còn trong vòng luẩn quẩn, đi học biết cái chữ rồi nhưng học lên cao sau này cũng khó để tìm được việc làm. Thầy Bình hi vọng, Nhà máy Thủy điện Trung Sơn và những tiềm năng nơi đây sẽ là cơ hội thoát nghèo, tạo việc làm cho các em trên chính mảnh đất quê hương.

Ngọc Huấn

0 Bình luận
Ý kiến bạn đọc
1