GMT+7
Trang chủ / Dân tộc - Miền núi

Nỗi niềm sơn nữ trên vùng biên Mường Lát (Bài 2): Nỗ lực nâng cao đời sống cho phụ nữ vùng biên

Đăng lúc: 06/06/2019 09:00 (GMT+7)

- Tục bắt vợ, tảo hôn và hôn nhân cận huyết như cái vòng kim cô đeo bám cuộc đời những phụ nữ miền biên viễn. Đi qua những bản làng có đồng bào Mông sinh sống ở huyện biên giới Mường Lát, dễ dàng nhận thấy cái nghèo chẳng phải là câu chuyện của riêng mỗi nóc nhà. Những đứa trẻ sinh ra trong nghèo đói nên cứ còi cọc, ốm đau và đôi khi dở dang con đường đến trường vì còn phải phụ giúp bố mẹ làm nương rẫy, chăn bò và trông em. Xóa bỏ hủ tục và nâng cao đời sống cho phụ nữ vùng biên vẫn sẽ là một hành trình dài và không ít những khó khăn.

"Cuộc chiến" xóa bỏ hủ tục

Những cuộc hôn nhân không hạnh phúc, những ngôi nhà vắng bóng đàn ông, đói nghèo và hủ tục đeo bám... dường như là bức tranh chung về cuộc sống của phụ nữ vùng biên Mường Lát. Những bộ trang phục thổ cẩm sặc sỡ sắc màu chẳng đủ làm mờ đi những vất vả in hằn trên gương mặt khắc khổ của những bông hoa rừng nở vội hay những bà mẹ với đàn con nheo nhóc. "Cuộc chiến" đẩy lùi những hủ tục lạc hậu ra khỏi cuộc sống và cách nghĩ cho phụ nữ không hề đơn giản, bởi nó đã ăn sâu bám rễ qua nhiều thế hệ.

Huyện Mường Lát có hơn 95% dân số là đồng bào dân tộc thiểu số như Thái, Mông, Dao, Khơ Mú, Mường. Riêng đồng bào dân tộc Mông đã chiếm tới 40 %. Trải qua tiến trình lịch sử và đời sống sinh hoạt thì những hủ tục lạc hậu đã đeo bám người dân nơi đây từ đời này sang đời khác, trong đó phụ nữ là đối tượng chịu ảnh hưởng nặng nề nhất.

Chị Sung Thị Xia - Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ xã Nhi Sơn, cho biết: “Hội phụ nữ xã đã tổ chức nhiều cuộc vận động, tuyên truyền xuống từng bản làng, lồng ghép nội dung tuyên truyền vào các buổi họp thôn bản. Cán bộ cơ sở còn đến từng nhà để tuyên truyền cho chị em kiến thức bình đẳng giới, sinh đẻ có kế hoạch, phòng chống bạo lực gia đình, xóa bỏ các hủ tục như tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống. Thế nhưng hiệu quả đạt được không cao, do hầu hết phụ nữ trên địa bàn đều có trình độ dân trí thấp, còn chịu ảnh hưởng nặng nề tư tưởng của thế hệ trước. Thêm vào đó, do điều kiện kinh tế chưa phát triển nên phụ nữ ít có điều kiện tiếp cận những cái mới tiến bộ”.

Thực tế cho thấy, các hủ tục lạc hậu, đặc biệt là nạn tảo hôn và hôn nhân cận huyết không chỉ rơi vào các hộ nghèo, trẻ vị thành niên thiếu hiểu biết pháp luật và điều kiện tiếp cận với các phương tiện thông tin đại chúng khó khăn mà còn tồn tại ngay cả những gia đình là cán bộ, đảng viên. Chính quyền địa phương mặc dù biết nhưng khó để xử phạt, ngăn chặn bởi quan niệm “nội hôn tộc người, ngoại hôn dòng họ” vẫn còn khá nặng nề. Vì vậy “cuộc chiến” xóa bỏ hủ tục không phải chỉ riêng nhiệm vụ của chính quyền địa phương mà còn từ nhận thức của mỗi người dân cần được thay đổi tích cực hơn.

 Công tác tuyên truyền về xóa bỏ hủ tục được đẩy mạnh sẽ góp phần nâng cao đời sống cho phụ nữ vùng biên.jpg

Công tác tuyên truyền về xóa bỏ hủ tục được đẩy mạnh sẽ góp phần nâng cao đời sống cho phụ nữ vùng biên.

Bà Hà Thị Hoa - Phó Chủ tịch UBND huyện Mường Lát cho biết: “Để xóa bỏ hủ tục thì phải giải quyết từ gốc rễ của vấn đề, đó là thay đổi nhận thức cho người dân. Biện pháp ưu tiên hàng đầu vẫn là đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động. Đồng thời, thông qua việc tổ chức các buổi sinh hoạt cộng đồng, các hoạt động văn hóa văn nghệ để người dân được tiếp cận những nét văn hóa mới, tiến bộ. Các lớp dạy xóa mù chữ và chống tái mù chữ cho hội viên phụ nữ, tập huấn và phổ biến kiến thức về Bình đẳng giới, Luật Hôn nhân gia đình được huyện chú trọng triển khai thực hiện hiệu quả. Đồng thời, phát huy vai trò của đội ngũ già làng, trưởng bản, trưởng dòng họ, người có uy tín trong cộng đồng nhằm tuyên truyền, vận động bà con thực hiện tốt các nghị quyết, chủ trương, chính sách, pháp luật của Đảng và Nhà nước; tự giác xóa bỏ các hủ tục lạc hậu.”

Thắng lợi bước đầu

“Ở Mường Lát bây giờ tình trạng tảo hôn và tục bắt vợ cũng đã có xu hướng giảm, đặc biệt từ đầu năm 2019 đến nay không còn xảy ra hôn nhân cận huyết thống”. Đó là lời khẳng định của chị Nguyễn Thị Thu - Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ huyện Mường Lát khi nói về những kết quả bước đầu của việc xóa bỏ hủ tục. Có thể, kết quả đó không là những con số cụ thể trong báo cáo, nhưng là những gì đang hiện hữu trong đời sống hàng ngày, trong nhận thức được đổi thay của một bộ phận người dân nơi biên cương Mường Lát.

Đề án Giảm thiểu tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống trong đồng bào dân tộc thiểu số tỉnh Thanh Hóa đến năm 2020 đã được huyện Mường Lát thực hiện từ đầu năm 2017. Sau hơn 2 năm triển khai đã mở ra cánh cửa mới để giúp phụ nữ từng bước xóa bỏ hủ tục, giải phóng khỏi những định kiến lạc hậu. Bằng việc huy động sức mạnh tổng hợp của các cơ quan, ban, ngành, các lực lượng, "cuộc chiến"  đẩy lùi và dần xóa bỏ hủ tục lạc hậu ở huyện Mường Lát đã thu được những kết quả tích cực. Tình trạng tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống giảm đáng kể; việc cưới xin, ma chay, lễ hội cơ bản bảo đảm văn minh, tiết kiệm và theo nếp sống văn hóa mới.

Chị Nguyễn Thị Thu - Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ huyện Mường Lát cho biết thêm: Thành công bước đầu trong "cuộc chiến" loại bỏ hủ tục lạc hậu ở Mường Lát, đó là nhận thức của phần lớn bà con đã được nâng lên, đặc biệt là chị em phụ nữ đã ý thức được mặt trái của các hủ tục. Từ đó, đã có nhiều chị em phụ nữ dám nghĩ dám vượt qua những hủ tục để tự giải phóng mình khỏi những định kiến của thế hệ trước để hướng tới cái mới, góp phần xây dựng gia đình ấm no, bình đẳng, tiến bộ, hạnh phúc”.

Chị Va Thị Xó - Chi hội trưởng Hội Phụ nữ bản Pù Ngùa, xã Pù Nhi đã từng là nạn nhân của nạn tảo hôn. Va Thị Xó lấy chồng khi chỉ mới 15 tuổi. Chồng của chị khi đó cũng chỉ hơn vợ 1 tuổi là người cùng bản. Chị Xó học hết lớp 9 thì nghỉ học phụ giúp cha mẹ làm nương rẫy, con đường đến trường vì thế cũng dở dang. Chị Xó bảo: “Khi đó nhà mình nghèo và nhà cũng cách xa trường nên mình không đi học nữa mà ở nhà phụ giúp cha mẹ. Cũng như con gái khác trong bản, mình lấy chồng sớm rồi sinh con chứ không biết như thế là vi phạm pháp luật đâu. Nhưng bây giờ được cán bộ phụ nữ xã tuyên truyền về Luật Hôn nhân gia đình nên mình biết thế là tảo hôn”.

Từ câu chuyện của chính bản thân mình, chị Xó đã hiểu và trở thành tuyên truyền viên tích cực tuyên truyền cho phụ nữ trong bản biết để xóa bỏ nạn tảo hôn, Luật Hôn nhân gia đình, vận động chị em phụ nữ trong phát triển kinh tế. Với sự năng nổ, nhiệt tình của mình chị Va Thị Xó đã được chị em phụ nữ trong bản tín nhiệm bầu làm Chi hội trưởng phụ nữ bản Pù Ngùa.

Những tín hiệu vui đã về trên bản làng vùng biên! Tin tưởng rằng cùng với việc triển khai đồng bộ nhiều giải pháp từ huyện đến cơ sở và sự thay đổi nhận thức của đồng bào các dân tộc trên địa bàn huyện Mường Lát thì những hủ tục lạc hậu sẽ sớm bị đẩy lùi để phụ nữ vùng biên vươn lên làm chủ cuộc sống, thoát khỏi những định kiến trói buộc cuộc đời mình.

Linh Nga

0 Bình luận
Ý kiến bạn đọc
1