GMT+7
Trang chủ / Dân tộc - Miền núi

Nỗi lo hồ đập

Đăng lúc: 15/05/2019 08:00 (GMT+7)

- Nhiều công trình thủy lợi (CTTL) vừa và nhỏ được xây dựng qua nhiều thời kỳ nên đã xuống cấp, hư hỏng đến nay vẫn chưa được đầu tư nâng cấp, sửa chữa, tiềm ẩn nguy cơ cao mất an toàn.

 IMG_1904.jpeg

Công trình thủy lợi được tu sửa là con số rất ít trong số công trình bị xuống cấp, gây nguy cơ mất an toàn.

Nguy cơ vỡ đập

Theo báo cáo của Sở NN&PTNT Thanh Hóa về kiểm tra chất lượng các CTTL trước mùa mưa lũ năm 2019, hiện có 131/610 hồ chứa, 1.023 đập dâng và 885 trạm bơm trên địa bàn tỉnh không bảo đảm an toàn trước mùa mưa lũ. Riêng trong mùa mưa lũ cuối tháng 8/2018, Thanh Hóa có 122 trạm bơm cơ động bị ngập, bể hút, kênh dẫn bị lấp, sạt lở, ống bơm bị hư hỏng...; 7,792km kênh mương bị cuốn trôi, sạt lở, bồi lấp; 36 đập dâng bị hư hỏng, cuốn trôi, gây thiệt hại hàng trăm tỷ đồng, ảnh hưởng đến đời sống sinh hoạt của người dân. Trong đó, có nhiều công trình thủy lợi bị hư hỏng nặng, cần tu sửa như: Đập dâng Dương Huệ, đập Tử Niêm, xã Cẩm Phong; đập Ngán Vải, xã Cẩm Ngọc (Cẩm Thủy); đập tràn và kênh tưới ở bản Poọng, xã Tam Chung (Mường Lát), đập Mương, bản Tân Phúc, xã Phú Lệ (Quan Hóa)...

Tìm hiểu thực tế trên địa bàn huyện Ngọc Lặc, chúng tôi được biết: Hiện toàn huyện có 168 công trình hồ chứa nước, đập tràn. Trong đó, huyện quản lý 148 hồ đập, tuy nhiên chỉ có 30 công trình được đầu tư, vận hành ổn định, số còn lại được xây dựng từ những năm 80 của thế kỷ trước, trong đó có một số công trình đã xuống cấp nghiêm trọng như: Hồ Khán Đa, xã Phúc Thịnh; hồ chứa Bai Cô, hồ Đồng Gia, xã Thúy Sơn; hồ Chàng Vàng, xã Nguyệt Ấn; hồ Hón Nang, xã Minh Tiến... Tình trạng mất an toàn phổ biến ở các hồ chứa này chủ yếu là: đập đất không đủ cao độ chống lũ theo tiêu chuẩn hiện hành, bị thấm, mái hạ lưu đập bị xói lở, mái thượng lưu đập không được gia cố hoặc lớp gia cố bị bong tróc, hư hỏng nặng; ống lấy nước được lắp ghép bằng các ống bê tông cốt thép hoặc không có cống lấy nước, không có tràn xả lũ..., là mối nguy cơ dẫn đến tình trạng xói ngầm thân đập. Nghiêm trọng hơn là đường tràn Bai Căng, xã Ngọc Khê, theo quan sát của chúng tôi tại đây thì những tấm bê tông ta-luy sạt lở ngổn ngang, nếu không có biện pháp xử lý kịp thời khi mùa mưa bão đang sắp đến e rằng sẽ làm ảnh hưởng không nhỏ đến cuộc sống của người dân ở đây.

Theo bà Lê Thị Nhi - Trưởng phòng NN&PTNT huyện Ngọc Lặc, thì: Những công trình trên hầu hết là CTTL nhỏ hư hỏng nghiêm trọng cần sửa chữa gấp để bảo đảm an toàn trước mùa mưa lũ năm 2019. Chúng tôi đã có văn bản chỉ đạo các xã kiểm tra, rà soát thực trạng của các hồ đập để sớm có biện pháp khắc phục. Hiện huyện cũng đang xem xét bố trí kinh phí dự phòng để sửa chữa nhằm bảo đảm an toàn tuyệt đối cho các công trình này. Bởi thực trạng hư hỏng của các hồ hiện tại là không thể chủ quan được.

Tại Như Thanh, theo lãnh đạo phòng NN&PTNT huyện cho biết: Toàn huyện có 169 CTTL, trong đó có 100 công trình hồ đập nhỏ được xây dựng từ những năm 1970 - 1980 đang bị xuống cấp nghiêm trọng, hạn chế khả năng tích nước và gây nguy cơ mất an toàn hồ chứa; có 27 công trình cần được cải tạo nâng cấp gồm 22 hồ chứa, 2 đập dâng, 3 trạm bơm tưới. Tuy nhiên do nguồn ngân sách hạn hẹp nên việc khắc phục các công trình này gặp phải khó khăn.

Đâu là nguyên nhân?

Qua tìm hiểu thực tế, chúng tôi được biết: Nguyên nhân của tình trạng nhiều CTTL trên địa bàn tỉnh bị xuống cấp là do không được đầu tư nâng cấp đồng bộ, nên hiệu quả sử dụng thấp, kinh phí duy trì hoạt động, tái đầu tư phụ thuộc nguồn thu thủy lợi nội đồng nhưng tỷ lệ thu thấp... Thực trạng các công trình hồ chứa thủy lợi đã vậy, nhưng đáng lo hơn là một số chủ quản lý công trình, đặc biệt là các công trình do huyện, xã, hợp tác xã vẫn còn coi nhẹ công tác an toàn hồ chứa. Thực tế cho thấy, chủ quản lý hồ chứa thì nhiều, trong khi đó đa số người quản lý trực tiếp lại không đủ trình độ năng lực chuyên môn. Hầu hết các công trình UBND cấp huyện giao cho các xã, hợp tác xã quản lý thì cán bộ quản lý đều kiêm nhiệm, thiếu cán bộ chuyên ngành quản lý thủy lợi. Thực trạng cán bộ quản lý các CTTL do doanh nghiệp quản lý cũng không khác là bao. Đây là một phần bất cập đáng ngại kéo dài trong thời gian qua, cần khắc phục ngay.

Rõ ràng, thực tế xuống cấp, thậm chí hư hỏng nghiêm trọng của các hồ chứa thủy lợi trước mùa mưa bão năm nay đang khiến các cơ quan quản lý “đau đầu” và người dân lo lắng. Nhưng làm thế nào để bảo đảm an toàn cho các hồ chứa lại cũng đang là “bài toán” nan giải đối với cơ quan quản lý Nhà nước cũng như các địa phương. Đại diện Chi cục Thủy lợi Thanh Hóa, cho biết: Để khắc phục khó khăn, nâng cao hiệu quả quản lý sử dụng, khai thác các CTTL, Chi cục Thủy lợi đã và đang thực hiện nhiều giải pháp. Đối với những công trình do các công ty khai thác CTTL quản lý, chi cục chỉ đạo các đơn vị tăng cường công tác kiểm tra an toàn hồ đập, có phương án phòng, chống lụt bão trong mùa mưa bão... Đối với các công trình thuộc thẩm quyền quản lý của chính quyền địa phương, cùng với việc quan tâm đầu tư nguồn vốn cho công tác sửa chữa, nâng cấp, chi cục đã và đang đề nghị và phối hợp với các địa phương tập trung nâng cao trình độ cho cán bộ thủy lợi cấp xã thông qua các kỳ đào tạo ngắn hạn và các lớp tập huấn, từ đó giúp nâng cao năng lực để có thể phát hiện sớm những hư hỏng của các CTTL và có biện pháp khắc phục kịp thời, hiệu quả.

Nguyễn Đạt

0 Bình luận
Ý kiến bạn đọc
1