GMT+7
Trang chủ / Dân tộc - Miền núi

Ngày mới ở Pa Búa

Đăng lúc: 26/12/2017 16:00 (GMT+7)

- Pa Búa là một trong bốn khu tái định cư (TĐC) của dự án thủy điện Trung Sơn thuộc bản Tà Bán, xã Trung Sơn, huyện Quan Hóa. Sau gần 3 năm được chuyển đến khu TĐC, cuộc sống của bà con dân tộc Thái nơi đây đã dần đi vào ổn định, hứa hẹn sự đổi thay trong tương lai không xa...

Ghi chép của: Ngọc Huấn

Xe lăn bánh từ TP Thanh Hóa ngược ngàn đi dọc các huyện miền Tây, "gánh" chương trình du lịch kết hợp từ thiện của Công ty du lịch Vietravel. Đoàn đem đến cho các em học sinh Trường THCS Trung Sơn những chiếc áo ấm, suất quà và trang thiết bị phục vụ sinh hoạt của thầy và trò nhà trường.

Từ thị trấn Hồi Xuân, huyện Quan Hóa lên đến trung tâm xã Trung Sơn ngót 50 cây số, phải vòng qua huyện Mai Châu, tỉnh Hòa Bình, cách xã Tân Xuân, huyện Vân Hồ, tỉnh Sơn La khoảng 15 cây số. Đông về, gió hun hút thổi qua cửa kính chiếc xe ô tô đang uốn lượn theo con đường dọc triền núi. Ven đường, những đứa trẻ vai đeo cặp sách bước vội trên con đường sau buổi học về nhà trong những chiếc áo mỏng manh.

Từ trung tâm xã Trung Sơn vào khu TĐC Pa Búa chừng 4 cây số. Từ đầu con dốc vào bản, chị Đinh Thị Dụ  trong trang phục của dân tộc Thái nở nụ cười tươi, vẫy tay chào khách. Đường vào khu TĐC Pa Búa đã được bê tông hóa, một bên là núi với bạt ngàn là những cây luồng xanh mướt, xa xa là Nhà máy Thủy điện Trung Sơn sắp sửa khánh thành. Dọc hai bên con đường dẫn vào khu TĐC là những luống hoa cúc, hoa mào gà đỏ rực. Trong khoảng sân nhỏ các gia đình nơi đây hoa mười giờ, thược dược, lan...cũng khoe sắc, lung linh trong nắng mới, không gian thoáng đãng, thanh bình. Mới chỉ cách đây 2 năm thôi, Pa Búa còn bộn bề khó khăn, nay đã đổi khác. Sự đổi khác ấy hiện hữu trên con đường đi, trong những ngôi nhà và nụ cười tươi đón khách của bà con nơi đây.

Sau hành trình dài, trong ngôi nhà sàn còn thơm mũi gỗ của gia đình anh Phạm Bá Du, bữa cơm đầu tiên mang nét đặc trưng của đồng bào Thái với cá nướng, hoa đu đủ, gà đồi, rau xắng, cơm lam, cơm tẻ nương...

Anh Du chia sẻ: Gia đình vẫn đang là hộ nghèo, sinh sống chủ yếu nương rẫy, khai thác luồng, tuy còn khó khăn nhưng từ khi được chuyển lên khu TĐC mới, có ngôi nhà khang trang để ở, được cán bộ Ngân hàng Thế giới (WB) tập huấn phát triển cây trồng, vật nuôi, đảm bảo VSMT. Tà Bán trước kia dưới lòng hồ thủy điện chưa có điện, đường, nhà văn hóa thì nay đường bê tông đã chạy vào tận các ngõ, nhà văn hóa được xây dựng khang trang là nơi sinh hoạt, hội họp, văn hóa văn nghệ và điện thắp sáng trong mỗi gia đình nên ai cũng phấn khởi.

 - Với những tiềm năng sẵn có, hi vọng tương lai không xa Pa Búa sẽ đổi thay..JPG

Với những tiềm năng sẵn có, hi vọng tương lai không xa Pa Búa sẽ đổi thay.

Đêm ở Pa Búa lạnh hơn dưới xuôi. Ấy vậy, biết có đoàn khách đến thăm bản, từ chập tối nhà văn hóa Pa Búa đã chật kín bà con, tiếng cười rộn vang xua tan cái lạnh nơi biên cương. Trong ánh lửa trại bập bùng, mọi người cùng nắm tay nhau nhảy sạp. Những thiếu nữ người Thái đôi trong bộ váy áo dân tộc duyên dáng với lời hát mượt mà, điệu múa mềm mại làm say đắm lòng người. Điệu múa quạt, điệu nhảy sạp và men rượu cay nồng lẫn hơi ấm ánh lửa trại làm hồng đôi má của người thiếu nữ.

Anh Phạm Bá Mạo, Trưởng bản kiêm Bí thư Chi bộ bản Tà Bán vẫn còn khá trẻ, chia sẻ: Từ khi có dự án lòng hồ thủy điện Trung Sơn, Bản Tà Bán được tách thành 4 khu TĐC: Keo Đắm, Pom Chốn, Co Pùng, Pa Búa, với 221 hộ dân, 854 khẩu. Riêng bản Pa Búa có 48 hộ dân, hơn 200 khẩu. Trước đây, người dân nơi đây chủ yếu mưu sinh với nghề đi nương làm rẫy, trồng luồng, khai thác luồng, đóng bè đưa về xuôi để bán, nhưng vất vả cơ cực mà chẳng đủ ăn vì đất đai cằn cỗi, năng suất thấp. Nay, dự án thủy điện không chỉ hỗ trợ bà con xây dựng nhà cửa, hệ thống hạ tầng để ổn định cuộc sống mà còn trực tiếp hỗ trợ về cây trồng, con giống như dê, gà, bò, nuôi cá lồng dưới lòng hồ; tập huấn, tư vấn chuyển giao kỹ thuật để chuyển đổi tập quán canh tác, nuôi trồng sao cho khoa học, hiệu quả. 100% các cháu trong độ tuổi đi học đều đến trường, bản có 3 cháu đang học đại học. Cuộc sống bà con đã ổn định rất nhiều, có đường, có điện, có nhà văn hóa, nhà cửa khang trang. Khó khăn hiện nay bà con thiếu đất nông nghiệp sản xuất do dự án chưa bố trí quỹ đất, nước sinh hoạt bà con lấy ở con suối Tôi, cách xa khu dân cư khoảng 5 cây số. Nước sinh hoạt trước đây nhà nào nhà nấy tự lo, bây giờ đã có hệ thống nước chung cho cả bản, được lọc và dẫn theo đường ống đến bể  từng gia đình. Tuy nhiên, vào mùa mưa, đường ống thường bị đất đá chèn làm hư hỏng đường ống, gây khó khăn cho việc dẫn nước.

Đêm. Cuộn tròn trong chiếc chăn ấm trong ngôi nhà sàn còn thơm mũi gỗ gia đình chị Đinh Thị Chật, tôi miên man suy nghĩ đến câu chuyện của thầy giáo Nguyễn Thanh Bình khi dẫn đoàn tham quan dự án thủy điện Trung Sơn. Bà con nơi đây vẫn còn gặp nhiều khó khăn phát triển KT-XH. Các em học sinh vẫn còn trong vòng luẩn quẩn, đi học biết cái chữ rồi những học lên cao sau này cũng khó để tìm được việc làm. Nhà máy Thủy điện Trung Sơn và những tiềm năng nơi đây biết đâu sẽ là cơ hội thoát nghèo, tạo việc làm cho các em trên chính mảnh đất quê hương. Tiếc là thời gian ngắn quá, đoàn không thể đi thăm thác Luông, cách bản Pa Búa chừng 4 km. Dòng thác tuyệt vời, đẹp không thua kém các thác nước nổi tiếng xứ Thanh. Thầy Bình cũng là người đã giới thiệu đoàn khách du lịch đầu tiên biết đến Pa Búa.

Ngày mới. Mây vẫn còn bồng bềnh trên dãy núi. Từ bản Pa Búa, phóng con mắt ra xa, Nhà máy Thủy điện Trung Sơn dần hiện lên trong sương sớm. Chúng tôi chia tay Pa Búa trong cái cái bắt tay nồng ấm của những người ở lại. Sự nhiệt tình, chân chất mộc mạc của bà con nơi đây, cùng món ăn đặc sản vùng núi, những làn điệu dân ca, điệu múa, điệu nhảy sạp mang đậm nét của bà con dân tộc Thái cùng vẻ đẹp tự nhiên của núi rừng quyến luyến người đi và cũng bừng lên hi vọng về điều tốt đẹp có thể đến trong nay mai. Nhất là khi Nhà máy Thủy điện Trung Sơn đi vào hoạt động, mở ra cơ hội đổi thay, đặc biệt phát triển du lịch cộng đồng.

Anh Nguyễn Trường Giang - Đại diện Công ty du lịch Vietravel tại Thanh Hóa cũng cảm nhận được điều ấy như tôi. Đặc biệt việc khai thác tiềm năng lòng hồ thủy điện Trung Sơn, cùng món ăn đặc sản, bản sắc văn hóa truyền thống nơi đây sẽ là yếu tố quan trọng trong phát triển du lịch cộng đồng. Từ Trung Sơn du khách có thể sang Vân Hồ (Sơn La), Mai Châu (Hòa Bình), Khu bảo tồn thiên nhiên Pù Luông (Bá Thước) và thăm một vài điểm du lịch trên địa bàn huyện Quan Hóa như hang Co Phương, đền Ông, đền Bà, thủy điện Thành Sơn, Hồi Xuân...

Được khởi công từ cuối tháng 11/2012, Dự án Thủy điện Trung Sơn thuộc địa phận xã Trung Sơn, huyện Quan Hóa (Thanh Hóa) có công suất lắp đặt 260 MW, bao gồm 4 tổ máy (công suất 65 MWW/tổ máy), sản lượng điện tương ứng 1.018 tỷ KW/năm, tổng mức đầu tư hơn 410,68 triệu USD. Dự án này cùng một số công trình thuỷ điện trên địa bàn huyện Quan Hóa là điều kiện thuận lợi để phát triển hệ thống giao thông, hạ tầng, dịch vụ và mở ra cơ hội để phát triển loại hình du lịch lòng hồ và nuôi trồng thủy sản nước ngọt, làng nghề.

Ngọc Huấn

1 Bình luận
  • Phạm Thạch Sanh - 26/12/2017 20:32 (GM+7)
    Bài viết rất hay, phản ánh đầy đủ tình hình đời sống tinh thần khu định cư bản Pa Búa, rất mong có nhiều tác giả đến với vùng sâu, vùng xa, cảm ơn tác giả!
Ý kiến bạn đọc
7


Dự báo thời tiết Thanh Hóa