Tổng biên tập
LÊ VĂN NAM
Dự báo thời tiết Thanh Hóa

Báo động tình trạng hồ, đập không đảm bảo an toàn (Kỳ 2): Nỗi lo vùng hạ du

Đăng lúc: 16:00:31 18/09/2017 (GMT+7)

(VH&ĐS) Một thực tế thấy rõ, nếu một trong những công trình hồ, đập xuống cấp bị sạt, vỡ, thì hậu quả trực tiếp sẽ đổ lên đầu người dân. Đó là những trái "bom nước" có thể gây hậu họa khôn lường.

Qua tìm hiểu những công trình hồ đập lớn, nhỏ thì thực tế cho thấy, nỗi lo trên của người dân cũng như chính quyền các địa phương là có căn cứ. Với 565 hồ do huyện quản lý vận hành thì mới chỉ tu sửa, nâng cấp 180 hồ. Số hồ còn lại hiện được xây dựng, thủ công từ những năm 70, 80, hiện các công trình đầu này bị hư hỏng, xuống cấp với chung “căn bệnh”: Đập thấp, mặt cắt đập nhỏ, chiều rộng mặt đập bé, không có thiết bị thoát nước hạ lưu; mái thượng, hạ lưu bị xói lở, mái hạ lưu bị thấm khi tích nước; cống lấy nước bị lùng mang, đáy cống, cửa cống đóng không kín; tràn xả lũ bằng đất nên không có đủ năng lực xả lũ. Đặc biệt, trong đợt kiểm tra trước mùa mưa lũ năm 2017, hiện có tới 121 hồ không đảm bảo an toàn.

Trở lại câu chuyện nỗi lo của người dân vùng hạ du các công trình, với người dân huyện Ngọc Lặc: Mặc dù cơn bão số 2 vừa càn quét, gây thiệt hại nặng nề về nhà cửa, giao thông, cũng như thiệt hại hoa màu, thế nhưng khi trao đổi tâm tư với chúng tôi, nhiều người dân huyện này vẫn thấy đó là còn may khi không có một công trình hồ đập nào bị vỡ! Họ lo sợ hồ đập vỡ hơn nhiều.

 hồ Bai Cô.jpg

Hồ Bai Cô, xã Thuý Sơn (Ngọc Lặc) không đảm bảo an toàn trong mùa mưa lũ, mặc dù đã được tu sửa, nâng cấp năm 2016.

Đơn cử, nhân dân sinh sống xung quanh hồ Bai Ngọc (xã Quang Trung), do đường tràn với vai trò điều tiết lũ cũng như đường giao thông của bà con thôn Quang Thủy đã xây dựng từ lâu nhưng chưa được tu sửa, nâng cấp tràn nên việc đi lại bao năm qua của bà con gặp rất nhiều khó khăn. Đặc biệt, vào mùa mưa lũ hàng năm, cả trăm hộ dân thôn Quang Thủy bị cô lập hoàn toàn. Bất cập trên không những ảnh hưởng tới nhu cầu đi lại, giao thương mà còn khiến hàng chục học sinh trong thôn bị gián đoạn việc học hành.

Ông Phạm Văn Thống - Chủ tịch UBND xã Quang Trung ái ngại: Năm nào, địa phương cũng phải trích một nguồn lớn kinh phí để phục vụ công tác phòng chống lụt bão tại các hồ, đập trên địa bàn xã, kể cả công trình do Công ty Thủy nông sông Chu quản lý. Trường hợp nếu vỡ hồ Bai Ngọc thì toàn bộ nhân dân thôn Quang Lưu và hơn 50ha lúa của thôn này sẽ cuốn theo dòng lũ. Trong khi đó, với hồ Bai Manh, hồ Quang Tọa cũng cùng chung thực trạng. Khó khăn khi các tràn xả lũ đều là đường dân sinh, hằng năm người dân phải làm cầu tre nứa bắc qua. Hồ Bai Manh ngăn cách hơn 100 hộ dân làng Chẹ, hồ Quang Tọa ngăn cách gần 100 hộ dân làng E. Mùa mưa lũ thì người dân bị ngăn cách biệt lập với trung tâm xã, học sinh không thể đến trường. Còn trường hợp có đám tang ma thì vô cùng đau xót trước cảnh người dân nỗ lực đưa ma qua tràn.

Ông Thống lo lắng khi phía Công ty TNHH MTV Thủy nông sông Chu chưa thực có trách nhiệm với người dân, chính quyền trước mỗi mùa mưa lũ: “Đơn vị chỉ đạo, quản lý ở tầm xa, nhưng hậu quả thì người dân Quang Trung là người trực tiếp gánh chịu. Trường hợp xấu nếu xảy ra vỡ đập thì hậu quả, trách nhiệm trước tiên là người dân, chính quyền. Việc tập huấn, phương án phòng tránh lũ cho bà con cũng không thấy phía công ty triển khai"?

Cùng chung nỗi lo an toàn hồ, đập, ông Ngô Xuân Thân - Chủ tịch UBND xã Yên Thọ (huyện Như Thanh) cho biết: Hồ Chẫm Khê xuống cấp trực tiếp ảnh hưởng đến 5/6 thôn với hơn 1 nghìn hộ dân và 150ha diện tích lúa, màu. Nếu hồ mất khả năng giữ nước thì diện tích lúa sẽ bị hạn, mất khả năng tưới hoặc bị vỡ đập thì toàn bộ diện tích 150 ha và hàng chục hộ dân hạ du công trình sẽ bị cuốn trôi.

Trong khi đó, ông Vũ Hữu Tuấn - Phó trưởng phòng NN&PTNT Như Thanh thừa nhận: Riêng với đập Tiến Tân, để đối phó nguy cơ, các đơn vị thủy nông cũng như UBND huyện đã có những giải pháp tạm thời, trước mắt như không tích nước quá lớn đối với các hồ không đảm bảo. Tập trung xử lý những điểm sạt lở, những nơi xung yếu. Tuy nhiên, trước những diễn biến phức tạp của thời tiết năm nay, nguy cơ xuống cấp của các hồ đập ảnh hưởng đến cuộc sống, sinh hoạt của nhân dân vùng hạ du vẫn luôn là nỗi lo thường trực?

Ông Đỗ Ngọc Thịnh - Phó phòng NN&PTNT huyện Ngọc Lặc thì lý giải: Do nguồn vốn đầu tư, tu sửa hàng năm ít ỏi, chỉ có thể tu sửa kiểu chắp vá, nâng cấp… Và rồi, năm nay tu sửa được một vài hạng mục thì năm sau lại hư hỏng thêm một vài hạng mục khác, thậm chí không loại trừ cả hạng mục mới tu sửa!?

 hồ.jpg

Cán bộ phòng NN&PTNT huyện Bá Thước lo lắng trước những công trình đầu tư tu sửa kiểu “chắp vá” mang tính chất tạm thời.

Nhìn chung, một số công tác như kiểm tra hiện trạng công trình hồ, đập trước và sau lũ; xây dựng phương án phòng chống lụt bão; quy trình vận hành, điều tiết hồ chứa… đều được các đơn vị quản lý công trình hồ đập thực hiện tốt. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều chủ đập vẫn chưa thực hiện đầy đủ các quy trình về quản lý an toàn hồ đập, việc thực hiện còn mang tính hình thức. Trong đó, phải kể tới việc không thực hiện quy định về lập phương án phòng, chống lũ lụt cho vùng hạ du trong tình huống xả lũ khẩn cấp. Đặc biệt các hồ chứa vừa và nhỏ do các huyện, xã quản lý mặc dù xuống cấp nhưng không có nguồn kinh phí để sửa chữa, nâng cấp.

Bởi thế, hồ, đập xuống cấp, hư hỏng kéo dài từ mùa lũ năm này “vắt” sang mùa lũ năm khác vẫn là “điệp khúc”... buồn!

Đình Giang

1
0 bình luận
(Bấm vào đây để nhận mã)