Tổng biên tập
LÊ VĂN NAM
Dự báo thời tiết Thanh Hóa

Báo động tình trạng hồ, đập không đảm bảo an toàn (Kỳ 1): Những quả ‘bom nước’

Đăng lúc: 10:32:26 11/09/2017 (GMT+7)

(VH&ĐS) Trong mùa mưa lũ năm 2017, nhiều người dân ái ngại trước thực tế cả trăm hồ, đập phía thượng du bị xuống cấp, được ví là những quả "bom nước" có thể bị nổ bất kể lúc nào. Việc sửa chữa, nâng cấp những hồ, đập xuống cấp đang trở nên cấp thiết, nếu không sẽ quá muộn.

Theo thống kê, trong mùa lũ năm 2017, trên địa bàn tỉnh vẫn có tới 121 hồ chứa không đảm bảo an toàn; hàng trăm công trình đập, tràn xả lũ hư hỏng, xuống cấp đang trong tình trạng báo động.

Theo báo cáo của Sở NN&PTNT Thanh Hóa gửi Tổng cục Thủy lợi ngày 19/5/2017, trước mùa mưa, lũ năm 2017, toàn tỉnh có tới 121 hồ chứa mất an toàn. Tại Bá Thước, địa phương có tới 179 công trình hồ, đập thì có hơn 60 công trình bị hư hỏng, xuống cấp nghiêm trọng, không đảm bảo phục vụ sản xuất và sinh hoạt, cũng như nỗi lo mất an toàn về tài sản và tính mạng của nhân dân vùng hạ du các công trình. Trong đó, phải kể tới như: Đập Chiềng Lau (xã Ban Công), đập Bai Đống (xã Lương Trung), đập Tôm (xã Ái Thượng); hồ Mó Vỉ (xã Ban Công), hồ Bo Dướn (xã Văn Nho), hồ Dung (xã Điền Hạ), hồ Sán, hồ Cành Nàng (xã Lâm Xa), hồ Khuân, hồ Dốc (xã Thiết Ống),…

Theo chỉ dẫn của cán bộ phòng nông nghiệp, chúng tôi mục thị công trình hồ Sán, (xã Lâm Xa). Nếu theo thiết kế, hồ Sán có diện tích tưới thiết kế 12 ha, thế nhưng thực tế chỉ đáp ứng được 7 ha? Hiện trạng đập đất thấp, mặt cắt nhỏ, tràn, cống tạm chưa được kiên cố, đã hư hỏng, xuống cấp. Riêng lòng hồ đã bị bồi lắng, kênh mương xuống cấp.

Hồ Buốc, xã Kỳ Tân cùng chung thực trạng. Hiện, công trình cống điều tiết nước đã hư hỏng, thân đập rò rỉ, mái đập bị sạt lở nghiêm trọng, tạo thành những “hàm ếch” ăn sâu vào thân đập; lòng hồ bị bồi lắng, tràn xả lũ đồng thời là đường dân sinh của người dân bị sói lở. Hồ Buốc không chỉ mất khả năng điều tiết lũ mà còn ngăn cách, biệt lập người dân thôn Buốc với trung tâm xã khi lũ về. Vốn dĩ, hồ Buốc được xây dựng từ năm 1986, thiết kế tích nước, phục vụ tưới tiêu cho 15 ha đất 2 lúa của nhân dân thôn Buốc và vai trò điều tiết lũ. Nhưng thực tại, hồ Buốc chỉ đáp ứng phục vụ cho 3ha đất lúa, về cơ bản đã mất khả năng tích nước gây mất an toàn.

 hồ, đập không đảm bảo an toàn (1).jpg

Công trình hồ Bai Ngọc (xã Quang Trung, huyện Ngọc Lặc) do Công ty TNHH MTV Thủy nông sông Chu quản lý cũng đang trong tình trạng xuống cấp, nhiều điểm sạt lở.

Tại Ngọc Lặc, ông Đỗ Ngọc Thịnh - Phó Trưởng phòng NN&PTNT huyện cho biết: Hiện huyện Ngọc Lặc có tổng số 158 công trình hồ, đập, trong đó có 99 hồ chứa. Công ty TNHH MTV Thủy nông sông Chu quản lý 10 hồ lớn, số còn lại do huyện Ngọc Lặc quản lý. Tuy nhiên, số hồ, đập do huyện quản lý thì có tới 45 công trình được xây dựng từ những năm 80 của thế kỷ trước đã xuống cấp, không đảm bảo an toàn trong mùa mưa lũ 2017. Bao gồm: Hồ Minh Xuân (xã Ngọc Trung), hồ Vùng Thổ, hồ Hón Hang (xã Minh Tiến), hồ Bình Minh (xã Mỹ Tân), hồ Khán Đa (xã Phúc Thịnh), hồ Bai Ngọc (xã Quang Trung)…

Với hồ Bai Cô (xã Thuý Sơn) là công trình hồ chứa nước phục vụ nước sinh hoạt của nhân dân và tưới tiêu cho hơn 27 ha lúa của xã Thúy Sơn, đã xuống cấp. Hiện trạng đập đất thấp, mặt cắt nhỏ, mái thượng lưu, hạ lưu bị sạt lở. Cống, tràn bị hư hỏng, xuống cấp… Xã Thúy Sơn có 2 hồ chứa là hồ Bai Cô và hồ Đồng Gia, 11 công trình đập dâng… Trong đó, hồ Bai Cô và Đồng Gia đã được xây dựng từ lâu, nay đã xuống cấp, không chỉ ảnh hưởng đến công tác tưới tiêu, sinh hoạt cho bà con mà còn là mối an nguy thường trực về công tác an toàn bão lũ hàng năm.

Huyện Cẩm Thủy có hơn 100 công trình hồ, đập nhưng đa phần đang trong tình trạng xuống cấp, không còn khả năng giữ tích nước. Nếu không sớm có biện pháp duy tu, sửa chữa thì tình trạng thiếu nước sản xuất, nguy cơ mất an toàn trong mùa mưa lũ 2017 là điều sớm được cảnh báo.

Huyện Như Thanh có khoảng 100 công trình hồ đập đã được xây dựng từ những năm 70, 80 đã xuống cấp. Trong đó, có 27 công trình hồ đập xuống cấp nghiêm trọng bức thiết cần được tu sửa. Có mặt tại hồ Chẫm Khê (xã Yên Thọ) cán bộ nông lâm xã này không khỏi lo lắng khi hồ có diện tích tưới thiết kế lên tới 150 ha, thế nhưng qua nhiều lần tu sửa từ nguồn thủy lợi phí ít ỏi, đến nay công trình đã xuống cấp nghiêm trọng. Cụ thể, mái thượng lưu đập đất nhiều đoạn bị sạt trượt, thân tràn xả lũ bị thủng, lùng đáy trên toàn tuyến, gây mất an toàn công trình, ảnh hưởng đến tính mạng và tài sản nhân dân vùng hạ lưu công trình… “Trước mùa lũ, Hợp tác xã đã trích cả trăm triệu đồng đắp đất nhằm ngăn tình trạng thủng đáy nhưng hiện trạng không giải quyết được là bao, vẫn có hàng chục lỗ thủng ăn ngầm dưới thân đập, có nguy cơ hư hỏng nặng” - ông Trịnh Văn Thọ, cán bộ nông lâm xã Yên Thọ lo lắng.

hồ, đập không đảm bảo an toàn.jpg 

Ông Trịnh Văn Thọ, cán bộ nông lâm xã Yên Thọ lo lắng khi thân tràn xả lũ của hồ Chẫm Khê bị rò rỉ ăn lồng thân đập.

Với đập Tiến Tân (xã Mậu Lâm), thân đập và mặt đập được đắp bằng đất nạo vét hồ, nhiều đoạn bị sạt lở nghiêm trọng. Đáng ngại khi nhiều đoạn trên thân đập bị sạt lở sâu từ 1 - 2m có nguy cơ bị vỡ. Báo động hơn, khi đặc thù của đập Tiến Tân hàng năm vào mỗi mùa mưa lũ, lượng nước thượng nguồn đổ về rất lớn, nguy cơ xảy ra vỡ đập là rất cao. Mặc dù vậy, theo quan sát cũng như trao đổi với địa phương thì công tác khắc phục, tu sửa hiện đang còn hết sức khó khăn do thiếu nguồn vốn.

Thực trạng trên không chỉ tồn tại ở những công trình do cấp huyện quản lý. Với những công trình do các công ty khai thác công trình thủy lợi quản lý vận hành như Công ty TNHH MTV Thủy nông Sông Chu cũng cùng chung “căn bệnh”.

Đơn cử, hồ Bai Ngọc (xã Quang Trung, Ngọc Lặc) do Công ty TNHH MTV Thủy nông sông Chu quản lý: Hồ có diện tích tưới thực tế 108 ha thế nhưng nhiều hạng mục công trình hiện đã xuống cấp. Cụ thể, là đập đất, mái thượng, hạ lưu đập chưa được gia cố, nhiều điểm bị sạt lở; tràn xả lũ bằng đất tự nhiên, đồng thời là đường giao thông cắt qua đã bị xói mòn thấp hơn 1,44m so với ngưỡng tràn cũ trước đây khiến nhiều hộ dân thôn Quang Lưu, thôn Quang Thủy, cũng như chính quyền địa phương lo lắng...?

Trong các công trình do các công ty khai thác công trình thủy lợi quản lý vận hành, số lượng đập bị thấm là 44 đập; 14 đập bị biến dạng mái đập; 1 đập bị nứt thân. Có 6 tràn chưa được gia cố, 18 tràn bị nứt; 18 tràn bị xói lở thân tràn, đuôi tràn. Có 6 hồ chứa không đảm bảo an toàn như: hồ Kim Gia 2, hồ Đồng Bể, hồ Kim Giao 1, hồ Khe Tần, hồ Bai Ngọc, hồ Bai Ao…

Vĩnh Đình

1
0 bình luận
(Bấm vào đây để nhận mã)