GMT+7
Trang chủ / Chuyên mục khác / 990 năm Danh xưng Thanh Hóa

Biểu tượng Thanh Hóa: Định vị hình ảnh xứ Thanh

Đăng lúc: 07/02/2019 14:00 (GMT+7)

- Ở mỗi giai đoạn thịnh, suy của dân tộc Việt Nam, Thanh Hóa luôn đóng góp vai trò nhất định được lịch sử khẳng định. Hình ảnh Bà Triệu cưỡi voi xung trận khiến giặc Ngô bao phen kinh hãi; câu chuyện thần Đồng Cổ phù trợ các triều vua dẹp giặc phương Nam; Tây Đô của triều Trần - Hồ với Thành Nhà Hồ sừng sững thách thức thời gian; Lam Kinh địa linh, khởi phát của cuộc kháng chiến chống giặc Minh xâm lược tàn bạo, mở ra vương triều Hậu Lê thịnh trị bậc nhất trong lịch sử phong kiến nước nhà; hay một cầu Hàm Rồng chiến thắng trong những năm bom đạn chiến tranh... Người dân xứ Thanh luôn tự hào về những giá trị mà cha ông đi trước đã gây dựng. Để rồi, từ những giá trị vững bền hình thành trong cả nghìn năm lịch sử ấy, việc tìm ra một “biểu tượng” xứ Thanh định vị trong lòng bạn bè khắp năm châu trong thời đại mới thực sự là điều cần thiết.

Ngày 22/11/2018, Sở VH,TT&DL Thanh Hóa đã tổ chức Lễ phát động cuộc thi “Sáng tác biểu tượng tỉnh Thanh Hóa” với mong muốn lựa chọn một mẫu biểu tượng tiêu biểu, thể hiện nét riêng về con người, lịch sử, văn hóa, kinh tế, chính trị, xã hội của xứ Thanh. Theo đó, thời gian nhận tác phẩm dự thi sẽ kết thúc vào ngày 15/3/2019 và lễ tổng kết, trao giải dự kiến diễn ra vào ngày 20/4/2019. Đây được xem là một trong những hoạt động ý nghĩa chào mừng kỷ niệm 990 năm danh xưng Thanh Hóa tổ chức vào năm 2019.

Tự hào đất và người xứ Thanh

Xứ Thanh vốn dĩ vẫn được ví như một Việt Nam thu nhỏ với đầy đủ các yếu tố rừng vàng, biển bạc và đồng bằng châu thổ sông Mã phì nhiêu, là điều kiện thuận lợi cho việc phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội... Và cũng chính sự phong phú về địa lý, địa hình, vùng miền sinh sống đã tạo nên sự phức hợp trong tính cách người dân xứ Thanh. Nếu bạn đã gặp những cư dân vùng biển Tĩnh Gia, Hậu Lộc bao đời bám biển mưu sinh quen với “ăn sóng nói gió”, quyết liệt cả trong tính cách lẫn hành động. Đó là bởi biển cả mênh mông, hương biển mặn mòi, bao dung đấy nhưng cũng hiểm nguy rình rập đã dạy họ phải mạnh mẽ và thậm chí là cả tâm thế chấp nhận đánh đổi mỗi chuyến vươn khơi. Thì hẳn bạn cũng sẽ ngạc nhiên với những con người Hoằng Hóa, Quảng Xương, Đông Sơn, Yên Định... vốn trọng sự học, quen với việc “dùi mài kinh sử”. Phải chăng vì lẽ đó mà ở những vùng đất ấy, ở mỗi kì thi, khoa cử bao đời nay, danh sách những ông nghè, cử nhân, tiến sĩ cứ nối dài theo niềm tự hào của cháu con. Cháy trong huyết quản người dân xứ Thanh là một tính cách “xứ Thanh” dẫu đi muôn phương cũng chẳng thể lẫn.

Câu chuyện nữ tướng Triệu Thị Trinh hay còn gọi Bà Triệu cưỡi voi đánh giặc Ngô 1770 năm trước đã trở thành huyền thoại. Mối hận với giặc ngoại xâm đã biến cô gái chân yếu tay mềm trở thành thủ lĩnh thống lĩnh nghĩa quân đối đầu với kẻ ngoại xâm tham tàn độc ác. Cuộc khởi nghĩa do Bà Triệu khởi xướng đã đi vào lịch sử như một dấu son cho tinh thần quật khởi “giặc đến nhà đàn bà cùng đánh” của dân tộc Việt Nam.

 Đền Bà Triệu.jpg

Đền Bà Triệu gắn liền với hình ảnh nữ tướng Triệu Thị Trinh cưỡi voi đánh đuổi giặc Đông Ngô.

Thành Nhà Hồ gắn liền với triều đại Trần - Hồ lại là câu chuyện của những khát vọng và quyết tâm cải cách, đổi mới nhà nước phong kiến của Hồ Quý Ly. Lịch sử có những lý lẽ để giải thích sự thất bại trong những quyết sách của họ Hồ. Nhưng lịch sử cũng rất công bằng khi nhìn nhận, khẳng định “dấu ấn” vương triều trong nỗ lực 7 năm tồn tại ngắn ngủi của Nhà Hồ. Để rồi, dẫu phải diệt vong nhưng thành Nhà Hồ còn đó, là chứng tích của những câu chuyện, kỳ tích về tòa thành đá vĩ đại.

Đất Lam Kinh xứ Thanh, nơi có sông Chu, núi Mục, núi Dầu 600 năm trước đã chứng kiến một sự kiện mang tính bước ngoặt của lịch sử dân tộc: khởi nghĩa Lam Sơn. Để rồi, sau 10 năm “nếm mật, nằm gai” của tướng sĩ trên dưới một lòng, cuộc kháng chiến chống giặc Minh xâm lược đã cất lên bài ca chiến thắng, đánh dấu sự ra đời của nhà Hậu Lê dù nhiều biến động song vẫn là vương triều thịnh trị và kéo dài bậc nhất trong lịch sử dân tộc Việt Nam. Để đến ngày nay, vẫn còn đó một di tích và lễ hội Lam Kinh với đầy đủ ý nghĩa của một kinh đô thứ hai nhà Hậu Lê đã và đang được phục dựng, gìn giữ trường tồn với thời gian...

 Núi Tam Thai.jpg

Núi Tam Thai thuộc khu di tích núi và đền Đồng Cổ (Yên Định).

Trong suốt 80 năm đô hộ thực dân và 30 năm chiến tranh chống thực dân Pháp, đế quốc Mỹ, vùng đất Thanh Hóa luôn đau đáu nỗi lòng hướng về hai đầu Bắc - Nam của dân tộc. Lớp lớp người con xứ Thanh lên đường tòng quân đánh giặc; những lương thực, lúa gạo cũng theo “xe thồ” mà đến với Điện Biên Phủ, ra Bắc, vào Nam. Có vùng đất nào trên dải đất hình chữ S trong 30 năm kháng chiến lại không có xương máu người dân xứ Thanh thấm đẫm vào lòng đất, tất cả vì khát vọng độc lập, thống nhất của dân tộc. Và hòa trong những năm tháng đau thương, vất vả mà hào hùng của đất nước, cầu Hàm Rồng ở Thanh Hóa kiên trung đứng vững giữa bom đạn kẻ thù như chính khí phách của người xứ Thanh vậy. Để cho hôm nay, nhắc đến cầu Hàm Rồng, người ta nhớ đến một xứ Thanh và nhắc đến xứ Thanh, sao có thể quên đi một cầu Hàm Rồng chiến thắng.

Mỗi di tích, sự kiện lịch sử là một minh chứng cho hào khí đất và người xứ Thanh hàng nghìn năm qua. Để đến ngày hôm nay, niềm tự hào ấy vẫn được thế hệ cháu con tiếp nối truyền thống cha ông trong công cuộc dựng xây quê hương, đất nước.

Đi tìm biểu tượng Thanh Hóa

Việc tìm ra biểu tượng tỉnh Thanh Hóa sẽ được xem là sự kiện mang đầy đủ ý nghĩa về mặt văn hóa, xã hội, tiếp nối truyền thống hào hùng, hướng đến tương lai tươi sáng. Biểu tượng sẽ trở thành “sản phẩm” định vị hình ảnh xứ Thanh trong lòng bạn bè trong và ngoài nước. Đó sẽ là một xứ Thanh kiên trung, hào hùng trong thời chiến nhưng cũng rất đỗi hiếu khách, chan hòa, thân thiện và khát vọng phát triển trong hòa bình.

Và khi đó, biểu tượng Thanh Hóa sẽ theo chân những sản phẩm văn hóa, ẩm thực, du lịch... của tỉnh nhà đi đến muôn phương. Hãy thử tưởng tượng khi những bánh gai Tứ Trụ, nem chua Thanh Hóa, nhiễu Hồng Đô, sản phẩm đúc đồng làng Trà Đông... đến tay người tiêu dùng mà đi liền với đó là biểu tượng tỉnh Thanh Hóa chẳng phải sẽ rất tuyệt vời. Để rồi, có thể một ngày không xa, chỉ nhìn thấy “biểu tượng” ấy, chẳng cần nói nhiều thì người ta sẽ vẫn nhớ ngay đến một xứ Thanh non nước hữu tình, địa linh nhân kiệt.

Rất nhiều sự kiện, hình ảnh về một vùng đất và con người xứ Thanh đã tồn tại cùng với lịch sử. Đó là những gợi ý đầy ý nghĩa cho việc đi tìm “biểu tượng” Thanh Hóa hôm nay. Tuy nhiên, việc “đa dạng” những gợi ý lại cũng chính là thách thức cho việc sáng tác, tìm tòi, lựa chọn.

Theo đó, yêu cầu từ BTC, biểu tượng phải thể hiện được những đặc trưng, tiêu biểu của miền đất và con người xứ Thanh. Để thông qua biểu tượng, các tầng lớp nhân dân và du khách sẽ có sự nhìn nhận khái quát về truyền thống lịch sử văn hóa, công cuộc xây dựng và phát triển của tỉnh Thanh Hóa. Như vậy, hình ảnh được lựa chọn trở thành “biểu tượng” tỉnh Thanh Hóa phải là tác phẩm xuất sắc nhất với đầy đủ các yếu tố. Nói về cuộc thi sáng tác biểu tượng tỉnh Thanh Hóa, TS Lê Ngọc Tạo - Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử tỉnh đánh giá: “Đây là một thách thức đối với những tác giả cũng như tác phẩm dự thi. Bởi biểu tượng của một tỉnh, đặc biệt đó lại là vùng đất Thanh Hóa địa linh nhân kiệt thì đương nhiên phải hội tụ đầy đủ những yếu tố về lịch sử, văn hóa... Biểu tượng đó phải toát lên tinh thần của đất và người quê Thanh với những gì tiêu biểu, đặc trưng nhất”.

Việc đi tìm “biểu tượng” tỉnh Thanh Hóa thực sự là yêu cầu cần thiết, không chỉ khẳng định những giá trị trong quá khứ mà còn là cầu nối hướng đến sự phát triển của vùng đất Thanh Hóa trong tương lai, thực hiện mục tiêu cơ bản trở thành tỉnh khá. Để từ đây, biểu tượng tỉnh Thanh Hóa sẽ mang xứ Thanh đi đến muôn nơi, người Thanh Hóa sẽ rất đỗi tự hào khi nhắc đến hình ảnh biểu tượng của quê hương nơi mình sinh ra, lớn lên, trưởng thành. Và việc tìm ra biểu tượng tỉnh Thanh Hóa trong dịp kỷ niệm 990 năm Danh xưng Thanh Hóa 2019 chắc chắc sẽ góp phần không nhỏ vào việc thay đổi, thúc đẩy sự phát triển, định vị, đưa hình ảnh xứ Thanh đến gần hơn với bạn bè trong và nước, để đất và người xứ Thanh cất cánh vươn xa.

Thu Trang

0 Bình luận
Ý kiến bạn đọc
1