GMT+7
Trang chủ / Chân dung cuộc sống

Người giữ hồn tuồng cổ Vĩnh Long

Đăng lúc: 04/11/2016 16:30 (GMT+7)

- (VH&ĐS) Nhiều người biết đến Câu lạc bộ (CLB) Tuồng cổ Vĩnh Long (Vĩnh Lộc) nhưng có lẽ không phải ai cũng biết đến công sức của những người đã dành trọn tâm huyết cho thành công của CLB. Và tiêu biểu trong số đó chính là nghệ nhân dân gian Trần Thị Đới.

Ở tuổi ngoài 60, nghệ nhân Trần Thị Đới không còn sung sức như những người trẻ. Nhưng ở bà, người ta vẫn cảm nhận được một tình yêu tuồng cổ đến căng tràn. Đó chính là động lực để bà cùng CLB vượt qua những ngày khó khăn nhất, ổn định, duy trì hoạt động đến thời điểm hiện tại.

Sinh ra từ mảnh đất “tuồng cổ” Vĩnh Long, ngay từ bé bà đã mê tuồng và đến năm 16 tuổi đã quen thuộc với ánh đèn sân khấu cùng các vở diễn, được tập luyện và nhiều lần tham gia biểu diễn cùng các nghệ sĩ của các đoàn chuyên nghiệp.

Tuy nhiên, khói lửa chiến tranh cùng khó khăn, thiếu thốn ở thời kỳ bao cấp đã khiến tuồng cổ chỉ còn là ký ức đẹp trong lòng những người yêu nghệ thuật làng Bèo. Nhưng có lẽ, người ta nói đúng: đam mê nghệ thuật giống như than hồng được phủ bởi tro lạnh, chỉ cần một cơn gió đủ mạnh thì sẽ bốc cháy! Tuồng cổ tuy mai một nhưng tình yêu tuồng trong lòng những nghệ nhân dân gian vẫn thổn thức. Và năm 2005, được xem là dấu mốc quan trọng của việc phục hồi tuồng cổ nơi đây.

Đó là thời điểm đánh dấu sự ra đời của CLB Tuồng làng Bèo. Mọi thứ đều bắt đầu từ con số “không”, ngoại trừ tình yêu tuồng: lúc đó, để chuẩn bị cho CLB ra mắt cũng mất đến hơn tháng trời! không như những hoạt động khác, để CLB ra mắt bà con thì phải có tiết mục “mở hàng”, mà tiết mục ấy phải hay, phải chất lượng thì mọi người mới tin tưởng và ủng hộ hoạt động của CLB bởi vậy không thể khiến bà con thất vọng được. Nhưng muốn tập luyện dù chỉ là trích đoạn cũng không dễ bởi các vở tuồng cổ hầu như không còn.

Vậy là, bà lại miệt mài ngồi viết lại những trích đoạn mà mình còn nhớ. Theo đó, bà lại tiếp tục là trụ công cho tiết mục tập luyện ra mắt. Cứ mải miết cả tháng trời cuối cùng cũng đến ngày lên sân khấu. Và tiết mục đã thành công ngoài cả sự mong đợi khi ngay đến NSND Lê Tiến Thọ - Nguyên Thứ trưởng Bộ VH,TT&DL, nay là Chủ tịch Hội Nghệ sỹ sân khấu Việt Nam về dự cũng dành cho bà và các nghệ sĩ không chuyên trong CLB lời khen ngợi. Và từ lúc đó, tuồng cổ đã thực sự sống lại ở làng Bèo sau nhiều năm tưởng như đã tắt.

 tuồng cổ.JPG

Lãnh đạo tỉnh và Sở VH,TT&DL trao tặng danh hiệu nghệ nhân cho nghệ nhân Trần Thị Đới.

Sau ngày ra mắt CLB, nghệ nhân Trần Thị Đới lại lăn xả với công việc nhớ và viết lại các trích đoạn. Cứ như vậy, đã có 5, 6 trích đoạn được bà viết và CLB tập luyện, biểu diễn như: Trần Bình Trọng; Trưng nữ vương; Trần Quốc Toản... và đặc biệt trong số đó phải kể đến trích đoạn “Ngọn lửa Hồng Sơn” đã được CLB tham gia biểu diễn tại Liên hoan tác phẩm sân khấu của tác giả Tống Phước Phổ ở Đà Nẵng, trích đoạn thực sự gây tiếng vang khi giành nhiều giải thưởng xuất sắc.

Khôi phục được CLB đã khó nhưng để duy trì hoạt động còn khó hơn. Nhiều người gọi bà là người vác tù và hàng tổng cũng chẳng sai. Nghệ nhân Trần Thị Đới cho hay: CLB tuy đã đi vào thời kì hoạt động nhưng chưa phát huy được và nguyên nhân vẫn là câu chuyện “nguồn kinh phí” bó chân. Hơn 10 năm trước khi thành lập, chính quyền địa phương đã tạo điều kiện cho CLB mấy sào ruộng để các hội viên cày cấy tạo nguồn thu. Nhưng ở thời điểm hiện tại, khi mọi người đều đã ở tuổi ngoài 60, có người thậm chí ngoài 70 thì việc tạo nguồn thu từ đây cũng chẳng còn khả quan. Để duy trì hoạt động CLB, đến kinh phí “phấn son” cho mỗi lần biểu diễn cũng phải loay hoay tính toán thì ước mơ có đồng bồi dưỡng cho anh em chẳng biết bao giờ mới thành hiện thực.

Riêng bà dù sao cũng đã tạm ổn chuyện gia đình, có thể hy sinh chút ít lợi ích cá nhân. Nhưng không thể đòi hỏi mọi người giống mình. Nhiều lúc cũng thương các chị em, ban ngày vất vả đồng ruộng, nhưng vào dịp có hội diễn phải tập luyện tới nửa đêm mới được nghỉ. Tất cả cũng là bởi lời động viên nhau đừng để bà con đến xem phải thất vọng.

Đến thời điểm hiện tại, tên gọi CLB Tuồng cổ làng Bèo đã tạo được dấu ấn trong lòng không ít người dân xứ Thanh. Đây cũng là số ít CLB nghệ thuật truyền thống có hoạt động ổn định sau thời gian dài thành lập. Để có được kết quả đó là sự nỗ lực của cả tập thể. Nhưng hơn hết, nó cần có những con người dám làm, dám nỗ lực, hy sinh và đầy tài năng như nghệ nhân Trần Thị Đới.

Chính vì vậy, tháng 11/2015, bà đã vinh dự được Chủ tịch nước kí tặng quyết định công nhận danh hiệu nghệ nhân dân gian. Đó là phần thưởng cao quý, niềm vui bất tận để những người như bà tiếp tục “giữ hồn” nghệ thuật truyền thống của dân tộc.

Thu Trang


0 Bình luận
Ý kiến bạn đọc
1