GMT+7
Trang chủ / Chân dung cuộc sống

Người giữ hồn bản Mường

Đăng lúc: 12/06/2016 11:35 (GMT+7)

- (VH&ĐS) Ở tuổi ngoài 70, nghệ nhân Phạm Thị Tắng (xã Cao Ngọc, huyện Ngọc Lặc) vẫn duyên dáng trong trang phục truyền thống dân tộc. Bà được xem là “người giữ hồn bản Mường” khi thường xuyên đại diện cho huyện tham gia các hội diễn, liên hoan văn hóa dân gian.

 IMG_2478.JPG

Ở tuổi ngoài 70, Máy Phạm Thị Tắng vẫn vô cùng duyên dáng trong trang phục truyền thống.

Đã từng biết đến bà trong các tiết mục sân khấu hóa: Lễ hội Pồôn Pôông; hòa tấu trống chiêng; làn điệu Xường, Đang... ở một số liên hoan, hội diễn văn hóa dân gian trên địa bàn tỉnh. Nhưng để có thể gặp gỡ trực tiếp, được trò chuyện với bà thì phải đến chuyến đi này chúng tôi mới có dịp.

Trong không gian nhà sàn truyền thống của gia đình, bên bếp lửa và cây bông nhiều bậc, nghệ nhân Phạm Thị Tắng kể cho chúng tôi nghe những câu chuyện về văn hóa Mường và hành trình của số phận để cô gái trẻ ngày nào trở thành bà Máy có tiếng, một nghệ nhân dân gian.

Theo quan niệm của người Mường, bà Máy là người được ma Nổ (ông tổ của nghề thuốc Nam) tin tưởng giao cho trọng trách hái thuốc nam (lá cây rừng) về chữa bệnh cho người dân trong làng, bản. Điều đặc biệt là không phải ai cũng có thể trở thành bà Máy. Đó phải là người có đức được cộng đồng người Mường tín nhiệm. Một bà Máy tài giỏi là người có nhiều con Mày, con Nuôi (những người được bà Máy cứu chữa khỏi bệnh).

Với sự “tín nhiệm” của ma Nổ, đến nay bà máy Tắng đã có hàng nghìn con Mày, con Nuôi. Các con Mày, con Nuôi của bà không chỉ hạn chế trong cộng đồng người Mường mà còn đến từ rất nhiều nơi trong, ngoài tỉnh.

Có mặt tại nhà bà Máy Tắng đúng lúc có một cặp vợ chồng đang đến nhờ bà chữa bệnh. Qua chuyện trò chúng tôi biết được, với những người dân nơi đây, họ có một niềm tin  nhất định vào hiệu quả chữa bệnh của bà Tắng. Và sau khi đã khỏi bệnh, để trả ơn ma Nổ, con Mày, con Nuôi sẽ dựng cây Bông tại nhà bà Máy.

Để rồi  hàng năm, lễ hội Pồôn Pôông (lễ hội vui chơi, hát múa bên cây hoa) được tổ chức đều đặn bên cây Bông trong không gian nhà bà Máy. Với người Mường nơi đây, không gian nhà bà Máy Tắng chính là "không gian thiêng" cho lễ hội diễn ra.

Lặng lẽ quan sát căn nhà sàn truyền thống đơn sơ của nhà bà Máy Phạm Thị Tắng, chúng tôi thực sự ấn tượng với gia tài giấy khen được treo khắp nhà, ước chừng đến gần hai mươi chiếc cả thảy. “Những tấm giấy khen đó là thành quả Máy được nhận sau mỗi lần đại diện cho xã rồi huyện đi tham gia các liên hoan sân khấu, hội diễn các cấp và lần nào cũng đạt giải mang về”, Máy Tắng tâm sự.

Không những vậy, Máy còn nhiều lần đại diện cho tỉnh đi tham dự liên hoan văn hóa các dân tộc trong cả nước. Với những tiết mục như: Sân khấu hóa lễ hội Pồôn Pôông; hòa xướng trống chiêng; diễn xướng Xường, Đang... Dù chỉ là những tấm giấy khen bé nhỏ, song đó là sự ghi nhận cho những đóng góp không mệt mỏi của Máy.

Nói về bà Máy Phạm Thị Tắng, anh Phạm Ngọc Khương, cán bộ Văn hóa xã Cao Ngọc không giấu niềm tự hào: Máy Tắng là “linh hồn” của người Mường ở Cao Ngọc!

"Trên địa bàn huyện Ngọc Lặc hiện nay, bà Máy Tắng tuy không phải là bà Máy duy nhất, song có lẽ là người hiếm hoi nhận được sự tin tưởng và yêu mến của đại bộ phận người dân Mường.

Không chỉ chữa bệnh, bà Máy Tắng còn đóng góp không nhỏ trong công tác gìn giữ văn hóa truyền thống của người Mường, từng nhiều lần đại diện cho huyện, rồi tỉnh đi tham gia các liên hoan văn hóa, văn nghệ toàn quốc, các tiết mục do bà biểu diễn đều được đánh giá cao.

Bởi vậy, năm 2015, bà đã có tên trong danh sách được đề nghị xét tặng danh hiệu nghệ nhân dân gian" - ông Bùi Hồng Nhi, Trưởng phòng Văn hóa Thông tin huyện Ngọc Lặc chia sẻ.

Thu Trang


0 Bình luận
Ý kiến bạn đọc
1